Çocuklarda Tarama ve Değerlendirme

Çocuklarda tarama ve değerlendirme, çocuklarda var olabilecek problemlerin belirlenmesinde, bu probleme yönelik gerekli önlemlerin alınarak uygun eğitim programlarının hazırlanmasında ve bu sürece aile etkenini de işin içine dâhil ederek farklı türlerde değerlendirilmelerin gerçekleştirilmesidir. Değerlendirme sürecinde uygun olan değerlendirme yönteminin belirlenmesi eğitim sürecinde ve çocuklarda ileride yaşanılacak olumsuzlukları önlemede oldukça önemli bir noktadır. Bu nedenle değerlendirme yöntemleri konusunda yeterli donanıma sahip bireyler tarafından bu yöntemlerin uygulanması değerlendirme sürecinde hataların en aza indirilmesini sağlayacaktır.

Değerlendirme Yöntemleri

Çocuklarda tarama ve değerlendirmede kullanılabilecek farklı yöntemler bulunmaktadır. Değerlendirmede farklı yöntemler bir arada kullanılabilir. Çocuklarda tarama ve değerlendirmede kullanılabilecek yöntemler biçimsel ve biçimsel olmayan yöntemler olmak üzere iki başlık altında ele alınmaktadır.

Biçimsel Yöntemler

Biçimsel yöntemlerde standart testler kullanılır.

Standart Testler

Standart testler uygulama sürecine başlamadan önce standardizesi yapılmış, uygulama yönergelerini ve elde edilen verilerin değerlendirilmesi ile ilgili bilgileri içeren bir kılavuz kitaba sahip olan değerlendirme araçlarıdır.Standart testle; yetenek testleri, başarı testleri, gelişimsel tarama testleri, zekâ testleri, hazırbulunuşluk testleri ve ilgi envanterleri şeklinde incelenir.

Yetenek Testleri: Çocukların eğitim sürecinde bir alandaki başarı seviyelerini tespit etmeye yönelik kullanılan değerlendirme araçlarıdır.

Başarı Testleri: Çocukların bir alandaki performanslarını belirlemeye yönelik uygulanan değerlendirme araçlarıdır.

Gelişimsel Tarama Testleri: Grup ya da bireysel uygulanabilen ve çocukların akranlarına göre gelişimlerinde her hangi bir gerilik olması durumunu belirlemeye yönelik kullanılan değerlendirme araçlarıdır.

Zekâ Testleri: Bireylerin zekâ seviyelerinin tespitinde kullanılan değerlendirme araçlarıdır

Hazırbulunuşluk Testleri: Çocukların okula başlama evresinde, eğitim sürecine hazır olup olmadıklarının belirlenmesinde kullanılan değerlendirme araçlarıdır.

İlgi Envanterleri: Bireylerin eğitsel ve mesleki anlamda ilgilerinin ne yönde olduğunu, hangi alanlara eğilimlerinin olduğunun belirlenmesinde kullanılan değerlendirme araçlarıdır. Grup ya da bireysel olarak uygulanabilen bir değerlendirme aracıdır.

Biçimsel Olmayan Yöntemler

Biçimsel olmayan değerlendirme yöntemlerinde ise, görüşme ve gözlem yöntemleri en sık kullanılan değerlendirme yöntemleridir.

Gözlemler

Gözlem, bireylerin bireysel ya da grup olarak hedeflenen bir amaca yönelik planlı bir şekilde incelenmesi durumudur. Gözlemler, gözlemci tarafından herhangi bir hazırlık yapılmadan, anlık gelişebileceği gibi, gözlemci tarafından ön hazırlık yapılarak bir amaca yönelikte gerçekleştirilebilir.

Görüşmeler

Görüşme, bir bireyle herhangi bir konuda gerçekleştirilen karşılıklı iletişim süreci sonucunda bireyden veri elde etme sürecidir. Görüşme esnasında görüşmeci karşısındaki kişiye karşı nazik davranmalı, güler yüzlü olmalı ve konuşma sürecinde ihtiyaç durumuna göre karşısındaki bireyi konuşması yönünde cesaretlendirici davranmalıdır.

Değerlendirmede Alternatif Yöntemler

Çocuklar için kullanılan biçimsel değerlendirme ve biçimsel olmayan değerlendirmelerin dışında kullanılan bir diğer değerlendirme yöntemi de alternatif değerlendirme yöntemidir.

Oyun Temelli Değerlendirme

Çocukların oyun oynarken veya bir etkinlik çalışmasını gerçekleştirirken çevresindeki akranları ya da bireylerle nasıl oynadığını, iletişim kurduğunu gözlemlememizi sağlayan değerlendirme yöntemidir.

Performans Değerlendirme

Performans değerlendirmede çocukların bilgi ve yeteneklerini sergilemelerine olanak sağlayan bir değerlendirme çeşididir. Performans değerlendirmede gelişimsel dosyalar (portfolyolar) kullanılmaktadır. Gelişimsel dosyalar, çocukların eğitimleri sırasında ortaya koydukları ürünlerin bir araya getirilmesinden oluşan gelişim dosyasıdır.

İşlevsel Değerlendirme

Probleme sahip çocukların problemi hakkında bilgi edinmek, bu bilgiler ışığında problemli davranışı düzeltme amaçlı uygun metotlar belirlenerek problemi düzeltme amaçlı uygulanan değerlendirme yöntemidir.

Programa Dayalı Değerlendirme

Programa dayalı değerlendirmede çocuklar için hazırlanan programın etkisinin incelenmesi, programda revize edilmesi gereken alanların belirlenmesi ve düzenlenmesini içeren değerlendirme yöntemidir.