Alternatif Uygulamalar
Kalıcı öğrenmede çocuklar aktif olarak yer alır ve eğitim uygulamalarına tüm duyu organlarıyla katılabilir. Oysa geleneksel eğitimde çocuklar genellikle pasif konumda oldukları için kalıcı öğrenmenin gerçekleşmesi oldukça zordur. Bu nedenle geleneksel eğitimin yerine geçebilecek alternatif eğitim yaklaşımları tüm dünyada uygulanmaya başlanmıştır.
Montessori Yöntemi
Montessori yaklaşımında amaç, çocuğun doğuştan getirmiş olduğu keşif ve yaratıcılık yeteneklerinin ortaya çıkarılarak desteklenmesidir. Montessori eğitim yönteminde gelişimi, erken çocukluk, son çocukluk ve ergenlik olarak sınıflandırmış ve bu dönemde de duyarlı dönemlerin olduğunu belirtmiştir.
Montessori eğitiminde yer alan ilkelere göre program uygulanır, eğitime önem verilir, materyaller günlük yaşamda kullanılan materyallerden oluşur. Montessori yaklaşımında değerlendirme, gözlem, çocukların kendilerini değerlendirmesi ve portfolyo çalışmaları ile yapılır. Montessori yaklaşımında öğretmen iyi bir rehber, gözlemci, eğitim ortamını yapılandıran ve çocuğa müdahale etmeyen özelliklere sahiptir. Aileler ise çocuklarına sorumluluk veren ve iyi rol-model olan kimselerdir.
Waldorf Yaklaşımı
Waldorf yaklaşımında çocuk, fiziksel, psikolojik ve manevi özellikleriyle bir bütün olarak ele alınır.
Waldorf sınıflarında duvarlar, çocuklardaki hayal gücü ve yaratıcılık özelliklerini destekleyecek şekilde boyanır. Sınıflarda plastik, sentetik ve elektronik malzemeler bulundurulmaz.
Waldorf eğitimi çocuğun özgürce duygu ve düşüncelerini ifade ettiği serbest zamanla başlar, öğretmen rehberliğinde gerçekleştirilen aktivitelerle devam eder.
Waldorf yaklaşımı uygulayan öğretmenler, çocukların geişimsel ilgi ve ihtiyaçlarını iyi bilen, eğitim ortamını planlayan kişilerdir. Aileler ise okulla ilgili tüm kararlara ve yönetime katılır.
High Scope Yaklaşımı
High Scope yaklaşımı, ailesinin ekonomik durumundan dolayı eğitim sistemine dâhil olamayan çocuklar için geliştirilmiştir.
High Scope yaklaşımında çocuğun etkin olmasına önem verilir, ortam ve materyaller buna göre düzenlenir. Yetişkinler, çocukları dinler, ancak onları yönlendirmez. Farklı deneyimler yaşayabilmeleri için ilgi köşeleri oluşturulur.
High Scope yaklaşımında karşılama, planla-yap-değerlendir, küçük/büyük grup, açık hava, geçiş, beslenme ve dinlenme zamanları bulunur. Değerlendirme otantik olarak yapılmaktadır.
Öğretmen iyi bir rehber gözlemcidir. Aileler eğitim sistemine dahil edilir, ev ziyaretleri gerçekleşir.
Reggio Emilia Yaklaşımı
Programda, sanatçı, yazar, bilim insanı, tarihçi ve şair gibi kişilerin varlığı ile erken çocukluk eğitimine daha özgürlükçü bir yapı kazandırılması hedeflenir. Reggio Emilia yaklaşımında çocuk aktif, gözlemci ve kendi kararlarını kendisi alan birey olarak görülür. Çevre fiziksel ve sosyal çevre olarak ele alınır. Projeler, dokümantasyonlar, tetikleyiciler önemli yer tutar. Öğretim kendiliğinden oluşan ve uzlaşmaya dayalı programlar olarak ikiye ayrılır.
Bank Street Yaklaşımı
Yaklaşım çocuğun erken dönem yaşantılarına odaklanır, ortamı ve materyalleri buna göre şekillendirir. Çocuk, ailesi, toplumu ve kültürü ile bir bütün olarak ele alınır. Farklı kültürlerde saygıya önem verilir. Sosyal çalışma, okuma-yazmaya hazırlık, matematik, bilim, yabancı dil, sanat ve atölye çalışmaları, müzik, kütüphane ve beden eğitimi etkinlikleri uygulanır. Bank Street yaklaşımında öğretmen çocuk gelişimini iyi bilen, iyi gözlem yapan, organizatördür. Programda ailelerin çocuklarıyla etkinliklere katılması istenmekte, ayda bir kez ev ziyaretleri gerçekleştirilir.
Proje Yaklaşımı
Çocuğun öğrenme yaşantısında aktif olmasını, kendisini ve çevresini sorgulamasını gerektiren proje yaklaşımında çocukların düşüncelerini paylaşması önemlidir. Alan gezileri sırasında çocuklar araştırma yapmaktadır. Burada yaşanılanlar drama ile sergilenir. Proje yaklaşımında öğretmen iyi bir rehber, planlamacı ve organizatördür. Aile ise çocuğu destekler. Çocuk ise geçmiş tecrübelerine dayanarak projeyi oluşturur. Proje yaklaşımında ilk aşamada çocukların bildikleri ve bilmedikleri konular belirlenir, alan gezileri planlanır. İkinci aşamada alan gezileri yapılır. Son aşamada ise proje sergilenir. Proje yaklaşımında öğretmen ve çocuk yaptıkları ile değerlendirilir.