Ev Merkezli Uygulamalar
Ev merkezli uygulamalar çocuğun gelişimi ve eğitiminde aileyi temel alan uygulamalardır. Çocuğun tüm gelişimine katkıda bulunan, ev ortamını hazırlayan anne babaya ve diğer aile üyelerine yönelik uygulamalardır. Ev merkezli uygulamalar aile eğitim programları ve aile katılımı şeklinde yürütülmektedir. Uygulamalarda ev ziyaretleri esas alınmaktadır.
Aile Eğitimi
Aile eğitimi anne babaların çocuklarını sağlıklı bir şekilde yetiştirmelerini sağlamak amacıyla geliştirilmiş etkinliklerin tümüdür. Aile eğitiminin temel amacı annebabaların özgüvenini geliştirmek, olumsuz davranışlarını değiştirmek, anne-babaları ve diğer aile üyelerini çocuğun bakımı, gelişimi ve eğitimiyle ilgili konularda desteklemek ve bu yolla ebeveyn-çocuk iletişimini artırmaktır. Aile eğitimi programlarının temel amaçları birbirine çok benzemekle birlikte, uygulamada farklı yöntemler kullanıldığı görülmektedir. Aile eğitimi programları, ev merkezli aile eğitimi, kurum merkezli aile eğitimi, kurumsal okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş aile eğitimi, uzaktan öğretim yoluyla aile eğitimi, çocuktan çocuğa yaklaşımlar ve mobil hizmetler şeklinde uygulanmaktadır.
Ev Merkezli Aile Eğitimi
Ev merkezli aile eğitimi eğitimciler tarafından ailelerin evlerinde ziyaret edildiği uygulamalardır. Eğitimciler, belirli günlerde ev ziyaretleri yaparak eğitim programı uygulamakta ve bu süreçte anne-babalara neler yapmaları gerektiği hakkında bilgi vermektedirler. Ülkemizde ve dünyada ev merkezli birçok aile eğitimi programı yürütülmektedir.
Dünya'da Ev Merkezli Aile Eğitim Programları
Dünya'da uygulanan ev merkezli aile eğitim programları Erken Güçlü Başlangıç Programı, Aile Eğitimi ile Erken Çocukluğun Desteklenmesi Projesi, Okul Öncesi Çocuklar için Evde Eğitim Programı (HIPPY) , Aileler ve Küçük Çocuklar için Ev Aktiviteleri (HATAF), Portage Erken Çocukluk Dönemi Eğitimi Programı, Öğretmen Olarak Ebeveynler Programı ve Anne-Çocuk Ev Programı'dır.
Türkiye'de Ev Merkezli Aile Eğitim Programları
Türkiye'de uygulanan ev merkezli aile eğitim programları ise Anne ve Çocuk Eğitim Programı, Gazi Üniversitesi Aile-Çocuk Eğitim Programı ve Küçük Adımlar Erken Eğitim Programı'dır.
Aile Katılımı
Ev merkezli uygulamalar kapsamında yürütülen aile katılım çalışmaları çocukların eğitimine ve gelişimlerine katkıda bulunabilmek için ebeveynlerin eğitim programlarına dâhil edilme sürecidir. Okul aile işbirliği sürecinde çocuk, aile, eğitimci ve okul bir bütündür. Bu süreçte aile, eğitimci ve okulun birlikte hareket etmesi çocukların gelişim ve eğitimleri açısından çok önemlidir. Bu nedenle aile katılım çalışmaları eğitim programları içerisinde mutlaka yer almalıdır.
Aile katılım çalışmaları, ailelerin okulda çocukların eğitimlerine katkı sağlayabilmelerine yardımcı olmayı amaçlayan aile eğitim etkinlikleri (eğitim toplantıları, konferanslar), aile iletişim etkinlikleri (telefon görüşmeleri, kitapçıklar, ses/ görüntü kayıtları, fotoğraflar, duyuru panoları, bülten, haber mektupları, yazışmalar, portfolyo dosyaları, toplantılar, okul ziyaretleri, geliş-gidiş zamanları, internet ve dilek kutuları), ebeveynlerin eğitim etkinliklerine katılımı ve ev ziyaretlerinden oluşmaktadır.
Ev Ziyaretleri
Aile katılım çalışmaları kapsamında yürütülen ev ziyaretleri, aile katılım çalışmalarının önemli bir parçasıdır. Ev ziyaretleriyle çocuğun gelişimi ve eğitiminde ev ve aile temel alınarak aileye çocuğu ile birlikte evinde eğitim verilmektedir. Ev ziyaretlerinin çocuk, aile ve eğitimci açısından birçok yararı bulunmaktadır.
Ev Ziyaretlerin Önemi
Ev ziyaretlerinin çocuk, aile ve eğitimci açısından birçok yararı bulunmaktadır. Ev ziyaretleriyle çocuk eğitimcinin kendisiyle ilgilendiğini, kendisine değer verdiğini düşünür, mutlu olur ve özsaygısı gelişir. Okula ve eğitimciye karşı olumlu tutum geliştir. Okulda verilen eğitim evde pekiştirilir böylece çocukların gelişimleri çok yönlü desteklenir. Aileler çocuklarının gelişimleri ve eğitimleri hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olurlar. Ev ziyaretleri sırasında duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade edebilir, çocuklarıyla ilgili endişelerini eğitimciyle daha kolay paylaşabilirler. Böylece beklentilerine ve sorunlarına daha kolay cevap bulabilirler. Eğitimci okul ortamında gözlemleme imkânı bulamadığı birçok şeyi (yaşanılan evin koşulları, aile içi etkileşim, çocuğun evdeki konum) gözlemleme imkânı bulur. Çocukları daha yakından tanır, çocuklarla ilgili problemlerin nedenlerini daha kolay anlar ve aileden hangi konularda destek alabileceğini bilir.
Ev Okulları
Ev merkezli uygulamalardan bir diğeri ise ev okullarıdır. Ev okulu bir devlet ya da özel okul yerine çocuğun ebeveynleri veya özel öğretmenleri tarafından evde eğitilmesidir. Ev okulu uygulamasında çocukların birincil eğitimcileri ebeveynleridir ve çocukların her türlü sorumluluğu ebeveynlere aittir. Türkiye'de ev okullarının uygulanabilirliği tartışılan konulardan biridir. Bireysel farklılıklar bakımından ailelerin çocuklarının eğitimlerini kendilerinin üstlenmesi doğal olarak çocukların lehine bir uygulamadır. Ancak Türkiye'de genel öğrenim düzeyinin düşük olduğu dikkate alındığında çocuğuna bu desteği verebilmek için öncelikle ebeveynlerin kendilerini geliştirmeye gereksinimleri olduğu bir gerçektir.