Çocuklarda Cinsel Gelişim I

Cinsellik doğumla başlayan ve yaşam boyu devam eden bir süreçtir. DSÖ, cinselliğin yaşam boyunca insan olmanın merkezi bir yönü olduğunu ve cinsiyeti, cinsel kimliği, cinsel yönelimi ve üremeyi kapsadığını belirtmiştir.

Çocuklarda cinsel gelişim doğduğu andan itibaren başlamaktadır. Çocukların, cinsel uyarılma, yönelim ve deneyimlerinin yaşamın erken zamanlarında başladığı belirtilmektedir. Çocuklarda cinsel gelişimin en önemli parçalarından birisi cinsel merak duygusu ve bedenlerinin açık ve kapalı bölgelerine yönelik öğrenme isteğidir.

Cinsel Gelişime İlişkin Temel Kavramlar

Çocuklarda cinsel gelişimin anlaşılabilir olması için bazı temel kavramların bilinmesi gerekir. Bu kavramlar arasında cinsel olgunlaşma, cinsel kimlik, cinsel sağlık ve cinsel eğitim yer almaktadır.

Cinsel Olgunluk

Cinsel olgunluk insanın üreme sisteminin ve organlarının sağlıklı olarak gelişmesidir. Cinsel olgunluk vücudun "büyüme" sine ilişkin bir kavram olup cinsel gelişimin temelini oluşturmaktadır. İnsan da cinsel olgunluğun büyük bir bölümü ergenlik evresinde gelişim göstermektedir.

Cinsel Kimlik

Cinsel kimlik, bir çocuğun kendisini erkek veya kadın olarak doğru şekilde ayırt edebilmesi, kişinin kendisini kadın ya da erkek olarak algılaması, kabullenmesi ve davranışlarının kabullendiği kimliğe uygun olmasıdır. Cinsel kimlik gelişimi yaşamın ilk yıllarında oluşmaya başlamaktadır. 2-3 yaşlarında olan her çocuk “ben kızım” ya da “ben erkeğim” biçiminde bir görüşe sahiptir.

Cinsel Sağlık

DSÖ’ye göre cinsel sağlık; cinsel yaşamın bedensel, ruhsal ve sosyal açıdan bir bütün olarak ele alınmasıyla kişilik, iletişim ve sevginin olumlu yönde zenginleşmesi ve güçlenmesidir.

Cinsel Eğitim

Cinsel eğitim vücudun bölgelerini, isimlerini, işlevlerini, üreme ve istismardan koruma ile ilgili bilgileri içermenin ötesinde daha kapsamlı bir eğitimdir. Cinsel eğitim tüm bu bilgilerin yanında kimlik oluşturma, kendi duygularını anlama, karar verme, sorumluluk alabilme gibi kişisel becerileri edinme konularını da kapsamakta ve tutum, inanç ve davranışların şekillenmesini sağlamaktadır. Cinsel eğitimde çocuklara verilecek temel konular; insan vücudu ve gelişimi, üreme, cinsellik, hayat tarzı ve ilişkiler, cinsellik, sağlık ve iyilik, cinsellik ve hakları, cinsellikle alakalı sosyokültürel belirleyicilerdir (değerler-normlar). Yaş grublarına göre konuların içerikleri farklıklar göstermektedir. Ayrıca tüm bu bilgiler çocuğun yaşı, gelişim dönemi ve sosyokültürel durumları göz önünde bulundurularak verilmelidir.

Çocuğun Cinsel Gelişimini Etkileyen Unsurlar

Çocukların cinsel gelişimleri doğdukları andan itibaren başlamaktadır. Bu süreçte; anne ve baba ilişkileri, anne ve babanın çocuğa olan tutumu, çocuğun yatak odasının yeri, anne ve babanın çocuğun yanında çıplak dolaşmaları, çocuğun cinsel gelişim ve cinsellikle ilgili sorularına verilen cevaplar, anne ve babanın kız ya da erkek çocuk beklentileri gibi durumlar çocuğun cinsel gelişimini etkileyen unsurlar arasındadır.

Anne ve Baba İlişkileri

Aile içerisinde birbirlerine sevgi ve saygı göstermeyen ailelerin çocukları, ilerleyen dönemlerde karşı cinsle arkadaşlık kurarken; arkadaşlık yapmaktan korkma, çekinme ve evlilikten uzak durma gibi problemler yaşayabilirler. Ayrıca evlilik kurduklarında anne ve babanın rollerini üstlenip problemli aile yapısına sahip olabilirler. Bu nedenle çocukların cinsel gelişiminde anne ve baba ilişkileri önemlidir.

Anne ve Babanın Çocuğa Olan Tutumu

Anne ve babanın cinsel konular hakkında çocuklarına göstermiş oldukları tutum, çocuğun cinsel gelişimini etkiler. Bu tutumlar arasında; otoriter tutuma sahip aileler, ilgisiz tutuma sahip aileler, izin verici tutuma sahip aileler, demokratik tutuma sahip aileler sayılabilir.

Çocuğun Yatak Odasının Yeri

Anne-baba ile çocukların yatak odalarının yaklaşık iki yaşta ayrılması gerektiği belirtilmektedir. Aynı yatağı paylaşan kardeşlerin yataklarının

dört-beş yaşından itibaren,farklı cinsiyetten olan kardeşlerin yatak odalarının ise ilkokul dönemiyle birlikte ayrılması önerilmektedir.

Anne ve Babanın Çocuğun Yanında Çıplak Dolaşmaları

Anne - babasını çıplak gören küçük çocuk için bu durum karşı cinsin anatomisini merak edip öğrenmek dışında bir anlam ifade etmemektedir. Ancak çocuğun cinsel duyguları gelişmeye başladığında bu durum farklı anlamlar içerebileceğinden, bu davranış hoş karşılanmamaktadır.

Anne Babanın Kız ya da Erkek Çocuk Beklentileri

Ailenin belirli bir cinsiyette çocuk istemesi veya istedikleri çocuğa ayrı ve özel davranmaları; çocukların kendi cinsiyetinden memnun olmamalarına ve mutsuz olmalarına neden olabilir. Bazı aileler yanlış bir tutum sergileyerek çocuklarını, olmasını istedikleri cinsiyet doğrultusunda yani kız çocukları erkek gibi, erkek çocukları ise kız gibi yetiştirilebilir. Bu durum çocukların cinsel davranış ve tutumlarında sorunlar yaratabilir.

Çocuğun Cinsel Gelişim ve Cinsellikle İlgili Sorularına Verilen Cevaplar

Çocukluğun ilk dönemlerinde görülen merak ve öğrenme duygusu, çocukların doğum ve cinsiyetle ilgili sürekli soru sormalarına neden olmaktadır. Çocukların cinsellikle ilgili sorularına basit, anlaşılır ve doğru bilgiler aracılığıyla cevap vermek çocukların merak ettiği konulara takılıp kalmasını önleyecek ve daha sonra merak ettiği konularda rahatça soru sormasını sağlayacaktır.