Çocuklarda Duygusal Gelişim

Duygu Kavramı

Duygu; Bir olay, kişi ya da nesnenin insanın iç dünyasında ve bedeninde uyandırdığı izlenim ve tepkilerdir.

Duygunun İşlevi

Duygularımız sayesinde içsel süreçlerimiz ve davranışlarımız konusunda karşımızdaki kişiyi bilgilendiririz. İşletişim halinde olduğumuz insanların duygusal süreçleri konusunda bilgileniriz. Duygular kişiler arası ilişkilerimizi sürdürmek için gereklidir.

Duygusal Düzenleme

Duygusal düzenleme; Baş etmekte zorlandığımız bir durumla karşılaştığımızda ortaya çıkan duyguyu fark edebilmeyi, bu duygunun ya da duyguların etkisiyle ortaya çıkabilecek tepkilerin sonuçlarını düşünüp, duygu, düşünce ve davranışları yöneterek en uygun tepkiyi verebilmeyi ifade eder. Duyguları düzenlemek öğrenilebilen bir beceridir.

Duygusal Gelişim

Ağlama

Ortalama ağlama süresi yaşamın ilk iki ayından sonra düşmeye başlar. Bebekler büyüdükçe ihtiyaçlarını ifade etmenin başka yollarını öğrenirler böylece ağlamak için harcadıkları toplam zaman, ilk yıl boyunca azalır.

Gülümseme ve Gülme

Gülümseme fiziksel yeteneği, term yenidoğanda mevcuttur. İnsan kas yapısı incelendiğinde iki tip gülme vardır; biri sadece dudakların eşlik ettiği basit gülümseme ve diğeri yanak ve göz kaslarının yanı sıra dudakları içeren duchenne gülümsemesi. Her iki tür gülümseme de yenidoğan bebeklerde uykudayken ve uyanıkken görülebilir; gülümsemenin özellikle hızlı göz hareketleri ile aktif uyku sırasında meydana gelmesi olasıdır.

Şaşkınlık ve Tiksinti

Şaşkınlık, yüksek uyarılmayı gösteren bir duygudur. Kalkık kaşlar, kocaman açılmış gözler ve bazen açık bir ağız şaşkınlığı ifade eder. Tiksinti temel bir olumsuz duygudur. Bir-dokuz aylık bebeklerde tiksinti, diğer bazı duygulardan daha zor tanımlanabilir. Bu tür tiksinti belirtileri, genellikle sevilmeyen yiyeceklere yanıt olarak ortaya çıkabilir (örneğin; ekşi gıdalara).

Korku ve Kaygı

Korku; yaklaşan tehlike hissinin veya bir kötülük olasılığının neden olduğu acı veya huzursuzluk duygusu olarak tanımlanır. Kaygı ise tehlikeli bir gelecek hayal etme bilişsel yeteneğini gerektirir. Örneğin; belirli yerlerde, belirli insanlarla, belirli zamanlarda ne tür tehlikelerle karşılaşılabileceğini tahmin etmek gibi bilişsel beceriler gelişmiş olmalıdır.

Öfke

Bebekler 3-6 aylıkken öfke ifadeleri ortaya çıkmaktadır. Bebeklerin yaşamının ilk yıllarında öfke, hayal kırıklıkları ile bağlantılıdır. Bebekler ebeveynlerinden ayrıldıklarında üzüntüden daha fazla öfke duygusu ortaya çıkar. Bunun aksine güvende olduğunu hisseden bebekler daha az öfke ifade eden davranışlarda bulunurlar.

Üzüntü

Çocuklar biraz daha büyüdüklerinde olumlu bir deneyimi yaşayamama veya beklenilen olayın gerçekleşmemesi gibi durumlarda hayal kırıklığı hissederler ve buna tepki olarak üzüntü yaşanır.

Mutluluk, Sevgi, Şefkat

Bebekler büyüdükçe bazı olayları komik bulmaya başlarlar; ayrıca diğer insanları nasıl güldüreceklerini de öğrenirler. Daha büyük çocuklar yavaş yavaş mutlu olmanın ne anlama geldiğine dair daha geniş bir anlayışa sahip olurlar. Yeni beceriler edinmek, bebeklerin mutluluk ifadeleri ortaya koymasına neden olabilir.

Empati

Empati, başka birinin ne hissettiğini anlama sürecidir.

Utanç ve Suçluluk

Utanç sosyal bir duygudur ve gururun zıttı olarak görülebilir. Suçluluk vicdan gelişimiyle yakından ilişkilidir. Çocukların suçluluk anlayışının orta çocukluk döneminde geliştiğini ve hem ebeveynlerle hem de akranlarıyla olan sosyal deneyimlerinden etkilendiğini göstermektedir.