Yeni Medya ve Çocuk Yayınları

Yeni Medya Kavramı

Günümüzde medyayı etkin bir şekilde kullanmaya ve tüketmeye devam etmekteyiz, ancak eskiyle kıyaslandığında medyanın kullanımında ve içeriğin tüketilmesinde bazı farklılıkların olduğu da açık bir gerçektir. Yeni medya ile birlikte geleneksel kullanım alışkanlıklarının ve tüketiminin de farklılaşmaya başladığı görülmektedir. Önceleri bir zamana ve mekâna bağlı olarak tüketilen medya ürünleri bugün bütün bu sınırlardan kurtulmuş bulunmaktadır. Bugünün yeni medya kullanıcıları hem içerik üretme hem de içeriklere ulaşma noktasında geçmişte olduğundan çok daha özgür durumda bulunmaktadırlar.

1990’ların ortalarından itibaren önem kazanmaya başlayan yeni medya terimi, 1960’lardan bu yana kullanılmaktadır. Her ne kadar yeni medya yoğun bir şekilde bilgisayarlaşmaya dayanmaktaysa da, yeni medya sadece dijital medya değildir; yani sadece fotoğraf, video, metin gibi diğer medya çeşitlerinin dijitalleşmesi anlamına gelmemektedir.

Alıcıların geleneksel medya ortamındaki pasif izleyici, okuyucu, dinleyici konumu, yeni medya ile birlikte daha aktif bir yapıya dönüşmüştür. Bu sebeple artık tüm alıcılar “kullanıcı” olarak tanımlanmaktadır.

Yeni medyanın beş temel niteliği vardır. Bunlar: Sayısal temsil, modülerlik, otomasyon, değişkenlik ve kod çevrimidir. Yeni medya, bütün bilinen farklı ortamları bir araya toplama yetisine sahip bir özelliktedir.

Yeni medya ile birlikte bütün medya araçları form olarak belirgin bir şekilde değişime uğramış ve uğramaya da devam etmektedir.

Yeni Medya ve Çocuk Yayınları

Farklılaşan medya teknolojileri beraberinde daha büyük etki alanlarının oluşmasına ve medyanın olumlu ya da olumsuz etkilerinin artmasına sebep olmaktadır. Medyayı yoğun olarak tüketen grupların başında çocukların geldiği düşünülürse yeni medyanın çocuklar üzerindeki etkisi de büyük önem arz etmektedir.

Gelişen yeni medya araçları çocuk edebiyatı açısından birçok fırsatı beraberinde getirmekle birlikte bu araçların kullanımında dikkat edilmeyen hususlar birtakım zararlara da yol açmaktadır.

Yeni medya ortamlarında içeriklere ulaşmanın getirdiği kolaylık, çocukların ve gençlerin faydalı içeriklere kolay ulaşmasını sağladığı gibi zararlı içeriklerin de gelişim sürecindeki bireylere daha kolay ulaşmasına sebep olmaktadır.

Bugün ayrıca yeni medya mecraları arasında yer alan dijital oyunlar ve mobil uygulamalar da çocukların çok fazla ilgisini çekmektedir. Çocuklara yönelik yayın yapan birçok kuruluş dijital oyun ve mobil uygulama ortamlarında yerini almış bulunmaktadır. Bu kuruluşlar çok sevilen ve takip edilen programlarını dijital oyunlara ve mobil uygulamalara uyarlayarak çocukların ilgisini çekmeye çalışmaktadırlar. Bu noktada özellikle eğitim içerikli ve pedagojik kaygılarla hazırlanan oyunlar ve uygulamalar çocukların gelişimi için oldukça faydalı olmaktadır. Ancak son zamanlarda ortaya çıkan ve çocukları intihara kadar sürüklediği ifade edilen Mavi Balina, Momo ve Mariam gibi oyunlar yeni medya ortamlarındaki denetimsizliğin de bir sonucu olarak kötü örnekler şeklinde ortaya çıkmıştır.

Yeni medya mecralarındaki denetimsizliğin bir sonucu olarak bu mecraların çocuklar üzerinde birtakım zararlı etkileri de ortaya çıkmıştır. Bu zararlar şu şekilde sıralanabilir.

Çocuklar, duygusal ve zihinsel gelişimlerini henüz tamamlamamış olduklarından sanal dünyada görüp yaşadıklarını gerçek dünyada da arama eğilimine girmektedir

Bilgisayar ve diğer medya araçları başında geçirilen uzun zamanın doğal bir neticesi olarak çocuklar, zaman yönetimi ile ilgili becerilerini geliştirememektedir.

Yeni medya ortamlarına bağımlı hâle gelen çocukların çevreleriyle oluşturmaları gereken iletişim bağları zayıf kalmakta ve çocuklar toplum yaşantısına uyum sağlamakta güçlük çekmektedir.

Özellikle şiddet barındıran içerikler çocukların şiddete karşı duyarsızlaşmalarına sebep olmaktadır. Şiddete karşı duyarsızlaşan çocuklar hem saldırgan tavırlar göstermekte hem de çevrelerindeki şiddete tepki vermemeye başlamaktadır.