Bilgileri Derleme, Özetleme ve Yorumlama

Erken Çocukluk Döneminde Değerlendirme

Değerlendirme, çocukların neleri bildiklerini ve yapabildiklerini incelemeye çalışan her türlü ölçme ve değerlendirme araçları için kullanılan bir kavramdır. Değerlendirmede temel amaç, çocuğun gelişimini bilişsel, duyuşsal, sosyal ve psikomotor yönleriyle yansıtmasıdır. Öğretmenler öğrencilerin gelişimlerine yardımcı olabilmek için sıklıkla farklı eğitsel değerlendirme biçimlerine başvurabilmektedir. Bunlar sınıf içi, sınıf dışı, performans, biçimlendirici, özgün, özetleyici, işlevsel, müfredat temelli, müfredatla bütünleştirilmiş ve alternatif değerlendirme yöntemleridir.

Erken Çocukluk Döneminde Değerlendirmenin Amaçları

Kangal'a göre amaçlarına göre değerlendirmeler dörde ayrılmaktadır. İlki tarama amaçlı değerlendirmedir. Bu değerlendirmede erken çocukluk döneminde karşılaşılabilecek muhtemel problemler için tasarlanmıştır. İkincisi, öğretim amaçlı değerlendirmedir. Bu değerlendirme, çocuğun gelişimini ve öğrenme süreçlerini desteklemek için kullanılmaktadır. Üçüncüsü, tanı amaçlı değerlendirmedir. Bu değerlendirmede özel eğitime ihtiyacı olan çocukların ayrıntılı değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu üç değerlendirmede çocuğun gelişimi ve öğrenme düzeyi bireysel olarak incelenmektedir. Dördüncüsü ise, program değerlendirmedir. Bu değerlendirmede ölçme ve değerlendirme kurallarına göre bir grup çocuğun performansının değerlendirilmesi söz konusudur.

Eğitsel Değerlendirmede Görev Alan Personelin Yeterlilikleri

Amerikan Öğretmenler Federasyonu, Ulusal Eğitim Birliği ve Ulusal Eğitimde Ölçme Kurulu tarafından ortak olarak yayınlanan raporda eğitsel değerlendirmede görev alacak olan öğretmenlerin yedi yeterliliğe sahip olması gerektiğini belirtilmiştir. Bunlar; eğitsel kararlara uygun değerlendirme yöntemlerini seçmek, eğitsel kararlara uygun değerlendirme yöntemlerini geliştirmek, eğitsel kararlara uygun değerlendirme yöntemlerini uygulamak, puanlamak ve sonuçlandırmak, müfredatı, okulun işleyişini iyileştirirken veya geliştirirken, öğrencileri değerlendirirken veya bireysel çıkarmalarda bulunurken, değerlendirme sonuçlarından yararlanmak, öğrenci değerlendirmelerini temel alan güvenilir ve geçerli puanlama protokolü geliştirmek, değerlendirme sonuçlarını öğrenci, aile, eğitmen ve uzmanlar gibi iç ve dış paydaşlar ile paylaşma ve uygun olmayan, etik ve yasal olmayan değerlendirme biçimlerinin ve değerlendirme bilgilerini kullanma şekillerinin farkında olmaktır.

Değerlendirme Döngüsü

Değerlendirme sürecinde toplanan bilgilerin derlenmesi, özetlenmesi ve yorumlanmasının amacı bu bilgilerin ne anlama geldiğini ve nasıl kullanılacağını bilinmesidir. Değerlendirme döngüsü çocuğu detaylı olarak tanımayı ve değerlendirmeyi sağlayan bir yol haritasıdır.

Niçin Değerlendiriyoruz?

Çocukların değerlendirilmesi temelde dört amaca hizmet etmektedir. Bu amaçlar; çocukların gelişimlerini ve öğrenme süreçlerini izlemek, çocukların öğrenme süreçlerine yardımcı olmak için sınıf planlamasına ve karar verme süreçlerine yol göstermek, özel yardımlardan yarar sağlayabilecek çocukları belirlemek ve ilgililerle iletişim kurmak ve rapor sunmaktır.

Neyi Değerlendiriyoruz?

Öğretmenler neyin değerlendirileceğine iki genel kategori kapsamında karar verebilir. Bunlar, çocukları bireysel ve bir grubun üyesi olarak tanımaya yönelik değerlendirme ve gelişimde ve öğrenmede beklenen çıktılar doğrultusunda ilerlemeyi değerlendirmedir.

Ne Zaman Değerlendiriyoruz?

Çocukların değerlendirildiği zaman dilimleri üçe bölünebilir. Bunlar, eğitimöğretim yılı başlamadan önce, eğitim-öğretim yılı süresince ve eğitimöğretim yılı süresince sınıf çalışmalarının dışındaki zamanlardır.

Bilgilerin Toplanması

Çocukların değerlendirilmesinde çoklu pencereler olarak ifade edilebilecek bilgi toplama yöntemleri bulunabilmektedir. Çoklu pencereler veya çoklu değerlendirme ölçümleri, bilgi kaynaklarını, bilgi toplama yöntemlerini ve değerlendirme ortamlarını içermektedir. Bilgi toplama yöntemleri, resmi teknikleri (standart ve psikolojik testler) ve gayri resmi teknikleri (test dışı teknikler) içermektedir.

Bilgilerin Kaydedilmesi

Bilgilerin düzenlenmesi ve elektronik ortamda veya fiziksel olarak bilgilerin kaydedilmesi, belgeleme olarak ifade edilebilir. Etkileşim esnasında uygulanması kolay olan teknikler kısa notlar, katılım çizelgeleri, kontrol listeleri, frekans tabloları, işitsel kayıtlar, görsel kayıtlar ve derecelendirme ölçekleridir. Eğitim-öğretim süresi dışında uygulanabilecek teknikler ise, anı defteri, rubrikler ve günlüklerdir.

Bilgilerin Derlenmesi ve Özetlenmesi

Derleme, çoklu pencereler veya yöntemlerle elde edilen bilgileri toplu olarak veya belirli bir sıraya koymayı içerir. Özetleme ise, geçmişteki değerlendirmelerin yeni edinilen bilgiler çerçevesinde yeniden analiz edilebilmesi için kullanışlı hale getirmeyi sağlar. Öğretmen çok fazla materyali incelemek yerine portfolyolar, grup profilleri ve bireysel profiller gibi tanımlayıcı yöntemlerle bilgilerin özetlenmesinden yararlanabilir.

Bilgilerin Yorumlanması

Değerlendirme bulgularının ne anlama geldiğini düşünme ve düzgün yorumlama yapabilmek için atılması gereken adımlar şunlardır; olası anlamlar hakkında çoklu hipotezler üretiniz, ancak bunları geçici olarak ele alınız, çocuğun fonksiyon gösterdiği aralık olarak performansı analiz ediniz, ortamın çocuğun eylemleri üzerindeki etkisini dikkate alınız, gelişimsel veya müfredat beklentilerinin delillerini karşılaştırınız ve öğrenme süreçleri ve stratejileri hakkındaki ipucu bilgilerini analiz ediniz.

Bilgilerin Kullanılması

Bilgilerin kullanılabilmesi için stratejilerin kullanılması gerekmektedir. Bireysel ve grup stratejileri, bir veya iki çocuk olmasına, çok çocuk olmasına, karma çocuk grubu olmasına ve tüm sınıfa göre planlanabilmelidir. Derlenen, özetlenen ve yorumlanan bilgiler stratejiler planlanırken ve uygulanırken kullanılabilir.