İnfaza Ara Verilmesi ve Erteleme

Kesinleşen bir mahkûmiyet kararının kural olarak derhâl ve kesintiye uğramaksızın yerine getirilmesi esastır. Cezanın infazının kesintiye uğramaması için hükümlünün infaz kurumundan cezanın infazı süresince ayrılmaması gerekir. Hapis cezasının ertelenmesi, hapis cezasının infazına ara verilmesi ve infazının ertelenmesi suç ve ceza politikası açısından kabul edilen kurumlardır.

Bazı hâllerde hükümlü veya tutuklunun ceza infaz kurumundan ayrılması suretiyle infaza ara verilmesi mümkün kılınmıştır. Kapalı ceza infaz kurumu dışına çıkma hâlleri CGTİHK m. 92’de yer almaktadır. Hükümlünün infaz kurumu dışına çıkabilmesi için izin, sevk, eğitim, öğretim, işyurdu, erteleme, salıverilme, doğal afet veya yangın hallerinden birisi bulunmalı ve yetkili makam tarafından yazılı bir emir verilmiş olmalıdır.

İnfazın ertelenmesi, mahkûmiyet hükmünün henüz başlamamış olan infazının bir müddet yerine getirilmemesini veya zaten başlamış olan infazın yine bir müddet devam ettirilmemesini ifade eder. İnfazın ertelenmesi zaman bakımından, kişi bakımından ve kanun yolu başvurusu bakımından olmak üzere üçlü bir ayrımla incelenebilir. Zaman bakımından erteleme, cezanın infazına başlanmadan önce ve başlandıktan sonra olmak üzere ikiye ayrılır. Cezanın infazına başlamadan önce erteleme 6411 sayılı değişiklik sonrası CGTİHK m. 17/1’e göre “Kasten işlenen suçlarda üç yıl, taksirle işlenen suçlarda ise beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarının infazı, çağrı üzerine gelen hükümlünün istemi üzerine, Cumhuriyet Başsavcılığınca ertelenebilir” şeklinde ifade edilmiştir. İnfazdan sonra erteleme ise akıl hastalığı, hayat açısından tehlike oluşturan hastalıklar, ağır hastalık ya da engellilik, gebelik ve zorunlu ve çok ivedi hâller olmak üzere beş başlıkta incelenmektedir.Kişi bakımından erteleme konusunda parlamenterler ve askerler bakımından ayrıksı düzenlemeler bulunmaktadır. Bir parlamento üyesi hakkında verilen ceza mahkûmiyeti kararının infaz edilebilmesi için bu kişinin üyelik sıfatının ortadan kalkması gerekir. Askerlik Kanunu'nun 39'uncu maddesindeki şartları taşıyan askerlere uygulanacak yaptırımların infazı askerlik hizmetinin sonuna bırakılır. Kanun yolu başvurusu bakımından erteleme ise olağanüstü kanun yolları olan yargılamanın yenilenmesi ve olağanüstü itiraz durumunda gündeme gelir. Yargılamanın yenilenmesi istemi üzerine, davayı gören mahkeme infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz başvurusu, Yargıtay Ceza Genel Kurulu tarafından karar verilinceye kadar infazın geri bırakılmasına neden olur.

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, Cumhuriyet savcısı tarafından suç işleyen fail hakkında, onun kişiliği ve işlediği suçun önemi de dikkate alınmak suretiyle, belli koşulların gerçekleşmesi ve belirli bir süre iyi hâlli olması durumunda kamu davasının açılmasından vazgeçilmesini ifade eder. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder. Hapis cezasının ertelenmesi ise, hükümlünün cezasını çekmesinin belli bir süreyi suç işlemeden geçirmesi şartına bağlı olarak geri bırakılmasını ve sürenin sonunda cezanın çekilmiş sayılmasının kabul edilmesini ifade eder.İnfazın ertelenmesi ile hapis cezasının ertelenmesi arasında bir farklılık bulunmaktadır. Nitekim infazın ertelenmesi için kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararının bulunması gerekir. Oysa hapis cezasının ertelenmesi bakımından kesinleşme şartı aranmamakta, mahkûmiyet kararına hükmedilmesi yeterli görülmektedir.Hapis cezasının ertelenmesi, hükümlünün cezasını çekmesinin belli bir süreyi suç işlemeden geçirmesi şartına bağlı olarak geri bırakılmasını ve sürenin sonunda cezanın çekilmiş sayılmasının kabul edilmesini ifade etmektedir.