Soruşturma Evresi

Suç şüphesinin yetkili makamlarca öğrenilmesi ile başlayan ve iddianamenin kabulü ile son bulan evreye soruşturma evresi denilmektedir. Soruşturma makamları olan savcılık ve onun yardımcısı olan kolluğun suçun işlendiğini çeşitli şekillerde öğrenmesi mümkündür.

Savunma hakkını ihlal etmemesi koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemleri gizli yapılır. Bir suçun işlendiğinin bir şekilde savcılığa intikali ile Cumhuriyet savcısı, kamu davasının açılmasına gerek olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar. Cumhuriyet savcısı, yapılan soruşturma sonucunda suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturan delillerin elde edilmesi durumunda iddianame düzenlemek zorundadır. Yeterli delil bulunmadan veya toplanmadan davanın açılmış olması hâlinde iddianame iade edilecektir. Mahkeme, iddianameyi on beş gün içerisinde iade etmelidir.

Suç işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturacak kadar delile ulaşılmış olsa da Cumhuriyet savcısının kamu davası açmamak hususunda iki hâlde takdir yetkisi bulunmaktadır. İlki, cezayı kaldıran şahsi sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların varlığıdır.

Cumhuriyet savcısının kamu davası açmayabileceği ikinci hâl, şahsi cezasızlık sebebinin varlığıdır. Cumhuriyet savcısı, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olup üst sınırı bir yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı, yeterli şüphenin varlığına rağmen, kamu davasının açılmasının beş yıl süreyle ertelenmesine karar verebilir.

Cumhuriyet savcısı, soruşturmayı tamamladıktan sonra, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde ise kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.