Kamu İdaresinin Güvenilirliğine ve İşleyişine Karşı Suçlar

Zimmet Suçu

Zimmet suçu, TCK'nın 247. ve devam eden maddeleri içerisinde düzenlenmiştir. Bu suçla kamu görevlilerine karşı duyulan güven korunmaktadır. Zimmet suçu, ancak kamu görevlileri tarafından işlenebilen bir özgü suçtur. Zimmet suçunun maddi unsurunu, görevi gereği zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ya da gözetimiyle yükümlü olunan bir malın kamu görevlisi tarafından kendisinin veya bir başkasının zimmetine geçirilmesi oluşturur. Suçun manevi unsuru ise kasttır. Kanun koyucu, zimmet suçunda cezayı etkileyen bir neden olarak etkin pişmanlık hükümlerine yer vermiştir. Bu suça teşebbüs, teorik olarak mümkün olsa da uygulamada son derece zordur. Zimmet suçuna her türlü iştirak mümkündür. Zimmet suçunun soruşturulması izne tabi olmayıp yetkili amirlere bildirimde bulunulmak suretiyle re’sen gerçekleştirilir.

İrtikâp Suçu

İrtikâp suçu, TCK m. 250'de düzenlenmiştir. Bu suçla, hem kamu idaresinin güvenilirliği ve işleyişindeki tarafsızlık ve dürüstlük hem de bireylerin kamu idaresine duydukları güven ve onların serbestçe karar verme iradesi korunmaktadır. İrtikâp suçu, yalnız kamu görevlileri tarafından işlenebilecek bir özgü suç niteliğindedir. Bu suç, icbar veya ikna ya da hatadan yararlanma suretiyle işlenebilir. İrtikâp suçu, yalnızca kasten işlenebilir. Taksir türleriyle bu suçun işlenmesi mümkün değildir. İrtikâp suçunda hukuka uygunluk nedenlerinin de geçerli olmadığı kabul edilmektedir. İcbar ve ikna suretiyle irtikâp suçuna teşebbüsün mümkün olduğu öğretide ve Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir. İrtikâp suçunun soruşturulması ve kovuşturulması izne tabi olmayıp 3628 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre, ilgili makama bildirilmek suretiyle resen soruşturulur.

Denetim Görevinin İhmali Suçu

Denetim görevinin ihmali suçu, TCK m. 251'de düzenlenmiştir. Denetim görevinin ihmali de bir özgü suç niteliğindedir. Ancak bu suç, tüm kamu görevlileri tarafından değil yalnızca denetimle görevli kamu görevlilerince işlenebilir.

Rüşvet Suçu

Rüşvet suçu, TCK'nın 252 ve devam eden maddeleri kapsamında düzenlenmiştir. Suçun maddi konusu kanunda “menfaat” olarak gösterilmiştir. Kamu görevlisinin mali, hukuki veya şahsi durumunu iyileştiren her türlü kazandırma menfaat olarak değerlendirilmektedir. Bu suçta hem rüşvet alanın hem de rüşvet verenin ceza sorumluluğu doğmaktadır. Rüşvet suçu, ancak kasten işlenebilir. Bu suçun taksirle işlenmesi mümkün değildir. Rüşvet suçu bakımından TCK’da düzenlenen meşru müdafaa, kanun hükmünü ifa, hakkın kullanılması ve ilgilinin rızası hukuka uygunluk nedenlerinin varlığından söz edilemez. Kanun koyucu, izlenen suç siyaseti gereği, rüşvet konusunda anlaşmaya varılması hâlinde, suç tamamlanmış gibi cezaya hükmolunacağını kabul etmiştir. TCK m. 254’te rüşvet konusunda suçun tamamlanması sonrasında gündeme gelen etkin pişmanlık hükümlerine yer verilmiştir. Rüşvet alan ve veren kişiler dışındaki kimselerin bu suça azmettirme veya yardım etme şeklinde katılması mümkündür. Bu suç, şikâyete tabi olmayıp resen soruşturulan bir suçtur.

Görevi Kötüye Kullanma Suçu

Görevi kötüye kullanma suçu, TCK m. 257'de düzenlenmiştir.Görevi kötüye kullanma suçu; bu suçun özel bir işleniş şekli olarak kabul edilen zimmet, rüşvet, irtikâp, denetim görevinin ihmali gibi diğer suçlara nazaran genel ve tamamlayıcı nitelikte bir suçtur. Görevi kötüye kullanma suçu, kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ya da görevi icrada ihmal veya gecikme göstermesinden dolayı kişisel mağduriyetin veya kamusal zararın ortaya çıkması veya haksız bir kazancın sağlanması anında tamamlanır.