Kimyasal Maddelerle Çalışılan Ortamlarda Alınması Gereken Önlemler
Tehlikeli Kimyasallarla Çalışılan Ortamlarında Verilen Eğitim Konuları
İşyerinde tehlikeli kimyasallarla ilgili tedbirler ve uygulamalar,
GBF’ lerin özellikleri,
- Tehlikeli kimyasalların insan vücuduna giriş yolları, etki mekanizması,
- İşyeri Tehlikeli Kimyasal Envanterine ve GBF kayıt ve dokümanlarının yerleri ve ulaşma yolları,
- Çalışma ortamında bulunabilecek tehlikeli kimyasallar ve bu kimyasallardan kaynaklanan İSG riskleri,
- Güvenli çalışma yöntemleri ile kullanılması gerekli kişisel koruyucu donanımlar,
- Eğitimlerde mümkün olduğu kadar işitsel ve görsel teknikler kullanılmalı.
Güvenlik Bilgi Formlarında Yer Alması Gereken Bilgiler
- Maddenin/Karışımın ve şirketin/dağıtıcının kimliği,
- Zararlılık tanımlanması, Bileşimi/İçindekiler hakkında bilgi,
- İlk yardım önlemleri, Yangınla mücadele önlemleri,
- Kaza sonucu yayılmaya karşı önlemler,
- Elleçleme ve depolama,
- Maruz kalma kontrolleri/kişisel korunma,
- Fiziksel ve kimyasal özellikler,
- Kararlılık ve tepkime, Toksikolojik ve ekolojik bilgiler,
- Bertaraf etme, Taşımacılık ve Mevzuat bilgisi,
Diğer bilgiler.
Kimyasal Maddelerin Depolanması
- Endüstriyel tesislerde kullanılan kimyasallar, aşağıda belirtildiği gibi çeşitli biçimlerde depolanmaktadır.
- Açıkta depolama
- Kapalı bina ve yapılarda depolama
- Yer üstü tank depolaması
- Yer altı tank depolaması
- Basınçlı kaplarda depolama
Depolama Alanı Koşulları
Depolanma alanları kimyasalların tehlike sınıfına ve tipine göre depolanmalıdır. Depo alanları belli zamanlarda ve sıklıkla denetlenmelidir. Kapı önleri, yürüme alanları, geçiş yerleri, giriş ve çıkışlar, koridorlar temiz tutulmalıdır.
Depolar uygun ve sabit sıcaklıkla korunmalıdır, depolar iyi havalandırılmalıdır.
Acil yardım ekipmanları (yangın söndürücüler vb.) kullanıma hazır tutulmalıdır ve kolay ulaşılabilir olmalıdır. Kimyasalların su kanalına ulaşması, dökülmesi ve dağılması engellenmelidir. Akıtan veya damlatan yerler derhal temizlenmelidir.
Yangına sebep verebilecek açık alev kaynakları, kıvılcım çıkaracak sistemler bertaraf edilmeli, aydınlatma için düşük voltajlı eksprof lambalar kullanılmalı. Kimyasallar direk güneş ışını maruziyeti engellenmelidir.
Depolamada Yapılmaması Gerekenler
Çok tehlikeli gazlar dışındaki kimyasallar çeker ocaklarda muhafaza edilmemelidir.
Kimyasallar çevreyle temas edebileceği alanlarda, kirli yerlerde ya da açıkta, su kaynağı girişlerine yakın bölgelerde bırakılmamalıdır.
Kimyasallar balkonlarda veya pencere pervazlarında açıkta bırakılmamalıdır.
Depolama Dolapları
Kimyasalların saklanmasında onayı alınmış ve uygun depolar kullanılmalıdır. Bu depolar rastgele değiştirilmemelidir.
Kimyasal dolaplar içindeki kimyasallar kimyasal sınıfına uygun olarak etiketlenmelidir. Dolapların deprem olasılığı göz önünde bulundurularak duvara montajı yapılmalıdır.
Saklama Rafları
Saklama rafları mutlaka sabitlenmelidir.
Doğal afetlere karşı (deprem vb.) kimyasalların düşmesini önlemek için rafların kenarları yükseltilmelidir (min. 2 cm lik eteklik yapılmalı). Raflara kimyasal bulaşması ya da dökülmesi engellenmelidir. Raflar açık alev kaynağından ve direk güneş ışığından uzak tutulmalıdır.
Büyük kimyasal şişeleri yerden maksimum 2 fit yükseklikte tutulmalıdır. Korozif kimyasallar daha alçak raflarda tutulmalıdır.
Korozif kimyasallar daha alçak raflarda tutulmalıdır.
Laboratuvarda bulunması gerekli donanımlar şunlardır:
- Çeker ocaklar ve havalandırma
- Kimyasal depolar
- Laboratvuar muslukları
- Göz ve vücut duşları
- Yangın söndürme cihazları
- Raf yüksekliği 2 metreyi geçmemelidir.
- Depoda bulunan tüm kimyasalların kayıtlı olduğu bir envanter sistemi olmalıdır.
- Ciddi bir izleme gerçekleştirilmelidir.
- Depoda duman detektörü ve benzeri yangın uyarı sistemlerinden birisi bulunmalıdır.
- İhtiyaç kadar madde saklanmalıdır.
- Eğer kimyasal madde peroksit oluşturma özelliğinde ise etiketlerinde kullanım başlangıç tarihi ve satın alma tarihi bulunmalıdır. Bu kimyasal maddelerin etiketleri “Kullanılmaya başladığı tarihten itibaren 3 - 6 - 9 aylık veya 1 yıllık bir sürede imha edilmelidir.” İbaresini içermelidir.
Kimyasal Atıkların Bertarafı
Bölümlerin ihtiyaçlarına göre belirlemiş olduğu atık odası mevcut olmalıdır. Bu atıklar Ana Atık Deposuna taşındıktan sonra ilgili yönetmeliklere uygun olarak tahliye edilmelidir
Depo Sorumlusunun Görevleri ve Kayıt Sistemi
Depolarda resmi olarak görevlendirilmiş bir depo sorumlusu ve yardımcısı bulunmalıdır. Depo envanter kayıtları tutulurken formata uygun sadece bir kişi sorumlu olmalıdır. Depoya giren ve çıkan kimyasal maddeleri depo sorumlusu uygun formatta bir Depo Malzeme Ödünç Alma Dosyası (Ek-8.2) tutarak düzenli olarak takip etmelidir. Depodan depo sorumlusunun izni olamadan kesinlikle kimyasal madde alınmamalıdır. Depo temizliğinin belirli aralıklarla yaptırılması depo sorumlusunun sorumluluğundadır. Kullanım süresi geçmiş kimyasal maddeleri depo sorumlusu belirli aralıklarla ayırarak, atık depo sorumlusuna bilgi vermelidir. Depo sorumlusu süresi dolan kimyasalları, peroksit oluşturma özelliği nedeniyle 3, 6, 9 aylık ve 1 yıllık kullanım süresi olan kimyasalları envanter dosyasından takip ederek depodan uzaklaştırmak için gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.