Ergonomik Risk Etmenleri

Ergonomi çalışanın güvenliğini,refahını,performansını ve iş verimini artırmaya yönelik çalışmalar yapar. Ergonomi,insanların günlük hayatta kullandıkları ekipman,yöntem,ürün ve kısaca tüm çevresi ile iletişim halindedir.

İşyükü ve çalışma gücünün en iyi şekilde dengelenip hem çalışanın sağlığını koruyan, hem de üretimin artmasını sağlayan, insan –makine – çevre sisteminin başarılması için bilginin anatomi, fizyoloji ve deneysel psikoloji alanlarında uygulanmasıdır.

Ergonomi: İnsanı anatomik, antropometrik, fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik açıdan inceleyen, sonuçta işin insana, insanın işe uyumunu araştıran, disiplinlerarası bir blim dalıdır.

Ergonominin amacı; çalışanın işi arasında uyum içinde çalışmasını sağlayarak aşırı zorlanmasını önler, yaptığı işin kalitesini, verimliliğini arttırır ve yapılan işin maliyetini azaltır. İnsanların yeteneklerini, becerilerini ve fiziki yapılarının önceden bilinmesi işin düzenlenmesinde önemlidir.

Ergonomi, insan kapasitesine ve kabiliyetine uygun iş çevresi düzenler. Bu nedenle işçi sağlığının ve iş kazalarının önüne geçilmiş olur.

Güvenlik olmayan yerde ergonomiden bahsedilemez.

İnsanın yeteneklerini en iyi şekilde kullanarak onu en uygun işe yerleştirmek ve performansını en yüksek düzeye çıkarmaktır.

Ergonomi, iş sistemi içinde insanı incelerken, daha yüksek bir başarıya ulaşma ile çalışan kişide oluşan zorlanma arasında bir denge kurmayı amaçlar.

Ergonomide hedef doğru işe doğru kişiyi yerleştirmektir. İşin gereksinimleri ile çalışanın uygun özelliklerini birbiriyle en iyi şekilde bağdaşlaştırmaktır.

Ergonomi insanın türlü yeteneklerini ve özelliklerini araştırarak, işin insana ,insanın da işe ve işyerindeki ortama uyumu için gerekli şartların araştırılmasıdır. Bir insanın kullandığı makine ne kadar gelişmiş olursa olsun eğer insan-makine uyumu sağlanamaz ise o işten yüksek performans ve verimde beklenemez.

Ergonomi biliminin uğraş alanlarına çözüm aramak; "Oturulan sandalyenin rahat olması için yüksekliği ne olmalıdır?, Yorgunluğun azaltılması için dinlenme araları ne kadar olmalıdır?, Çalışılan yerın sıcaklığı ve nemi nasıl olmalıdırki çalışan daha verimli ve rahat çalışabilsin?" gibi sorulara cevap aramaktır.

Ergonomik risk faktörleri; fiziksel ,çevresel ve psikolojik faktörler olmak üzere üçe ayrılır.

Fiziksel faktörler; tekrarlama, uygunsuz duruş, statik duruş, aşırı güçtür.

Çevresel faktörler; çalışma ortamından kaynaklanan gürültü, sıcaklık, nem ve hava akımı,aydınlatma,titreşim,kimyasallar olarak sıralanır.

Psikolojik faktörler; çalışan kaynaklı uyuşmazlıklar, üzüntüler, ailevi sorunlar, meslek sorunları, ekonomik sıkıntılar, güvensizlikler, sınırlı kariyer, çalışma baskısı, vardiya düzeni olarak sınıflandırabilir.

Bir işin ergonomik olmasının şartları; yapılabilirlik, dayanılabilirlik, kabuledilebilirlik, hoşnutluk, kendini gerçekleştirebilirliktir.

Ergonominin uzmanlaşma alanları; fiziksel, bilişsel ve kurumsaldır.

Fiziksel ergonomiyle ilgili kavramlar; antropometri, iş fizyolojisi, biyomekanikdir.

Ergonomiye katkıda bulunan diğer kavramları; fizyoloji, fizik, psikoloji, adli tıp, istatistik, işletme yöntemleri, tasarım, yönetim, iş psikolojisi, sosyoloji, mühendislik sistemleri olarak sıralayabiliriz.

Çalışma ortamı işi yapan insanın anatomik, fizyolojik ve psikolojik özelliklerine uygun olduğunda iş ve insan arasında uyum sağlanmış olur. Uyum sağlandığında insanda yorgunluk azalır ve yapılan işten alınan verim de artmış olur.

Ergonomi çalışma yeri düzenleme beş ana başlıkta incelenir; antropometrik, fizyolojik, psikolojik, enformasyon ve güvenlik tekniğine dayalı çalışma yeri düzenlemedir.

Güvenlik işaretleri; yasaklayıcı, uyarıcı, emredici, yangınla mücadele, acil çıkış ve ilkyardım işaretleridir.

Ergonominin görevleri; ergonomi, işi insana ve insanı işe uyarlamak için bir araştırma ve eylem programı içerir.

İşin insana uyumu;

Çalışılan yerin ve üretim araçlarının düzenlenmesi (çalışma alanı, makinalar, göstergeler vb.)

İş yeri çevresinin düzenlenmesi ve analizi (gürültü, aydınlatma, titreşim, iklim vb.)

İş organizasyonunun düzenlenmesi ve analizi (çalışma ve dinlenme zamanları, işin kapsamı vb.) gibi öğelerden oluşur.

İnsanın işe uyumu ise;

İnsanın işin içeriğine yatkınlığı (yaş, cinsiyet, bedensel ve zihinsel özellikler vb.)

İş öğretimi ve işe alıştırma (eğitim, motivasyon, kişinin kendi vb.) gibi öğelerden oluşur.

Ergonomi, insan, makina–teçhizat ve donanımı, iş ortamı ve iş yöntemi sisteminin mühendisliği ve tasarımı ile ilgilenen disiplinler arası bir çalışma alanıdır. ergonomik risk etmenlerinin ortadan kaldırılmadığı veya düzenlenmediği bir çalışma ortamında iş sağlığı ve güvenliğinin tam anlamıyla sağlandığından söz etmek mümkün değildir.