Temel Parametrik Testler
İstatistiksel veri analizinin en önemli konularından biri hipotez testleridir.
Hipotez, araştırıcının bir konu hakkında öngörüsü veya iddiasıdır.
Araştırıcı iddiasının, örnek veriler kullanılarak belli bir hata payı ile doğrulanmasına hipotez testi denir.
Mevcut durum H0, iddia ise H1 hipotezi ile sembolize edilir.
H1 hipotezi tek yönlü ve çift yönlü olmak üzere iki farklı şekilde kurulur.
Bir hipotez testinde I.tip hata ve II.tip hata olmak üzere iki tip hata yapılabilir.
İstatistik veri analizinde, istatistiksel hata yapma ihtimali düşük ve güçlü testler seçilir.
İstatistik testler parametrik testler ve nonparametrik testler olarak iki temel gruba ayrılır.
Parametrik testler, verilerde bazı ön şartların (varsayımların) geçerli olmasını gerektirir.
Test varsayımlarının geçerli olması durumunda parametrik testler nonparametrik testlerden daha güçlü ve güvenilirdirler.
Temel parametrik testler z ve t dağılımları kullanılarak yapılır.
Örnek verilerden hesaplanan oran değerini bilinen bir oranla karşılaştırmak için z dağılımı kullanılarak bir oranın hipotez testi yapılır.
İki bağımsız örnekten elede edilen verilerden hesaplanan oran değerini karşılaştırmak için z dağılımı kullanılarak iki oran farkının hipotez testi yapılır.
Örnek verilerden hesaplanan ortalamayı bilinen bir ortalama ile karşılaştırmak için t dağılımı kullanılarak bir ortalamanın hipotez testi yapılır.
İki bağımsız örnekten elede edilen verilerden hesaplanan ortalamaları karşılaştırmak için t dağılımı kullanılarak Grup Karşılaştırması Testi yapılır.
İki bağımlı (eşlenik) örnekten elede edilen verilerden hesaplanan ortalama değerlerini karşılaştırmak için t dağılımı kullanılarak Eşleme Testi yapılır.