Nüfus İstatistikleri

Nüfus istatistikleri nüfusun sayı ve yapısını belirten istatistiklerdir. Nüfus istatistikleri; sağlık, eğitim ve ekonomi alanlarında yapılacak projeksiyonlar için özel bir öneme sahiptir.

Nüfus istatistiklerinde yaygın olarak oran ve hız ölçüleri kullanılır.

Nüfus sayısını doğum, ölüm, iç göç ve dış göç olguları belirler.

Nüfus sayımı de fakto ve de juro olarak iki farklı metotla yapılmaktadır.

Yıl ortası nüfus 30 Haziran veya 1 Temmuz nüfusu olarak kabul edilir.

Nüfus yoğunluğu; toplam nüfusun (kişi) izdüşüm yüzölçümüne (km2) bölümü ile hesaplanır.

Nüfus artış hızı önemli bir nüfus göstergesidir. Nüfus artış hızı, Üstel Fonksiyon metodu ve Bileşik Faiz Metodu olmak üzere iki farklı metodla hesaplanmaktadır.

TUİK nüfus artiş hızını hesaplamak için Üstel fonksiyon metodunu kullanmaktadır.

Nüfusun yapısını gösteren bir diğer önemli gösterge Cinsiyet Oranıdır. Erkek nüfusun kadın nüfusa bölümü ile hesaplanır ve % oalarak ifade edilir

Nüfusun yaş gruplarına dağılımı nüfus piramidi ile şekillendirilir.

Nüfus piramidinden nüfus artışı, nüfusun yapısı ve nüfusun bağımlılık durumu izlenebilir.

Doğumlar ile ilgili en önemli iki ölçü Kaba Doğum Hızı ve Genel Doğurganlık Hızı ölçüleridir.

Genel doğurganlık hızı; yıl içi canlı doğan bebek sayısının, 14-45 yaş arası yıl ortası kadın sayısına oranı olup binde olarak ifade edilir.

Ölümler ile ilgili en önemli ölçüler ise Kaba Ölüm Hızı, Mortalite Hızı ve Bebek Ölüm Hızı (BÖH) ölçüleridir.

Kaba ölüm hızı, yıl içi ölüm sayısının yıl ortası nüfusa oranıdır. BÖH ise ilgili yıl içinde bir yaşını doldurmadan ölen çocuk sayısının o ylda canlı doğan bebek sayısına oranıdır. Her iki ölçüde binde olarak ifade edilir.

Nüfus istatistikleri ve göstergeleri bir ülkenin gelişmişliğinin yanında sağlık hizmetlerinin etkinliğini de gösteren ölçülerdir.