Müdahale Örneği: Ön Görüşme, Ön Değerlendirme ve Planlama
Örnek çalışmada olduğu gibi sosyal hizmet uzmanı ve müracaatçı arasındaki mesleki ilişki pek çok kritik unsur içermektedir ve görüşmelerde dikkat edilmesi gereken çok sayıda unsur vardır.
Sosyal hizmet uzmanları bireylerle sosyal hizmet uygulamasını gerçekleştirirken sistem yaklaşımını göz önünde bulundururlar. Birey ve toplum birbirlerine bağlıdır. Davranış ve tutumlarımız toplumsal faktörlerden etkilenir.
Sosyal hizmet uzmanı müdahale sürecine geçmeden önce oldukça önemli ve tüm süreci de etkileyecek olan ön değerlendirme aşamasında da, gereksinim ve sorunların belirlenmesi aşamasında da önemli rollere sahiptir.
Bu bağlamda müracaatçı ile kurulan ilk temas ve bunun niteliği ,tüm mesleki çalışmanın aşamalarını doğrudan etkilemektedir. Görüşme bir anlamda saptanmış amaç ya da gündemin ele alınmasıyla başlamış olur. İlgi, samimiyet, sıcaklık, kabul, empati kurulan ilişkinin boyutunu görmek ve mesleki ilişkinin amaca ulaşmasını sağlamak açısından önemlidir.
Profesyonel ilişkide sosyal hizmet uzmanı, kendisine bir sorun ya da aksaklık nedeniyle başvuran müracaatçısının ihtiyaç ve isteklerine göre hareket etmeli ve iletişimde dengeyi sağlamalıdır.
Görüşme sürecinde sosyal hizmet uzmanı müracaatçının iletişim bilgilerini eksiksiz almalıdır.
Ön değerlendirme için sosyal hizmet uzmanının müdahale düzeylerine yönelik yani mikro, mezzo ve makro boyutlarda gereksinimleri ele alması ve müracaatçıyı değerlendirirken çok boyutlu yaklaşması oldukça önemlidir. Ön değerlendirme belirli bir soruna veya meseleye etki eden değişkenlerin mikro, mezzo ve makro açılardan incelenmesi ve belirlenmesidir.
Örnek çalışmada görüldüğü gibi müracaatçı H.B.’nin yaşadığı sorunlarının çok boyutlu ele alınışı, müracaatçının güçlü yönlerinin de keşfi ile ilerleyen bir süreçtir. Sosyal hizmet uzmanı mesleki görüşmelerde müracaatçının değerlendirmesini yaparken gözlem tekniğinden de yararlanmalı, mülakatlarda sessizlik oluştuğu zaman sessizliğin yönetim ilkelerine uygun davranmalıdır.
Sosyal hizmet uzmanı ön değerlendirme aşamasındaki mülakatlarda müracaatçı ve içinde bulunduğu durumu bütüncül bir yaklaşımla ele almalıdır.
Sosyal hizmet uygulamasında gerekli olan durumlarda evde de mülakat yapılır. Sosyal hizmet uzmanları evdeki görünüme dikkat etmeli ve bunun değerlendirme sürecinin bir parçası olduğunu aklında tutmalıdır.
Görüşme sırasında sosyal hizmet uzmanı müracaatçının toplumsal kaynaklardan ne ölçüde ve nasıl yararlandığını öğrenmelidir.
Bireylerle sosyal hizmet uygulaması tamamen profesyonel bir süreç olup müracaatçının bulunduğu yerden başlama ilkesi göz önünde bulundurulmalıdır. Sosyal hizmet uygulamasında acil gereksinimler hızlıca karşılanmalıdır.
Sosyal hizmet uzmanı ihtiyaç duyduğu zaman diğer meslektaşları ve profesyonler ile iş birliğine girmelidir.
Müracaatçının fiziksel durumu, psikoloji durumu, kullandığı sözcükler, yaşadığı evin koşulları vs. detaylarıyla rapor diline aktarılmaktadır.
Sosyal hizmet uzmanının müracaatçıyla karşı karşıya geldiği andan itibaren mesleki ilişkinin çerçevesinde etik ilke ve yasaların doğrultusunda yapılan görüşmeler ve değerlendirmeleri örnek çalışmada görmekteyiz. Ön değerlendirme aşaması bir anlamda keşif aşaması olup müracaatçının farklı sistemlerle kesişme noktaları ve müracaatçı sisteminin güçlü yönleri belirlenmeye çalışılmalıdır. Sistematik, düzenli ve sağlam bir mesleki müdahale için bir sonraki basamak olan planlama oldukça önemlidir.