Bina ve Sitelerde Acil Durum Yönetimi

Acil durum; toplumun tamamının veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan ve acil müdahaleyi

gerektiren olaylar ve bu olayların oluşturduğu kriz hâlidir. Afet; toplumun tamamı veya belli kesimleri için fiziksel, ekonomik ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye uğratan doğal, teknolojik veya insan kaynaklı olaylardır. Afet ve acil durum yönetim merkezi; afet ve acil durumlarda müdahalenin koordine edildiği, 24 saat esasına göre çalışan, kesintisiz ve güvenli bilgi – işlem ve haberleşme sistemleri ile donatılan merkezlerdir. Acil durum yönetimi, planlı ve hazırlıklı olmanın yanı sıra olağan veya olağan dışı durumlarda kaynak ve yetkilerin planlı bir şekilde yönetilmesi durumudur.

Acil durum yönetimi dört aşamalı bir süreçten oluşmaktadır.

Önleme (azaltma) aşaması: Afet ve acil durumların önlenmesi veya büyük kayıplar doğurmaması için alınması gereken tüm önlemler ve faaliyetler zarar azaltma aşamasında yapılmalıdır. Hazılık aşaması: Bu aşamada gerçekleşme ihtimali olan bir tehlikenin, yaratabileceği olumsuz sonuçları önlemek için tedbirler alınması hedeflenmektedir. Müdahale (kurtarma) aşaması: Bu aşamada afet ve acil durum esnasında kamu, özel ve sivil toplum kuruluşları, yabancı kişi ve kuruluşlara ait her türlü kaynakları değerlendirerek afet veya acil durumun etkilerini gidermeye yönelik müdahale çalışmalarının yürütülmesi hedeflenmektedir. İyileştirme ve yeniden inşa aşaması: Bu aşamada afet ve acil durum sonrasında gündelik hayatın normalleşmesi çalışmaları yapılmaktadır.

Acİl Durum Türlerİ

Doğal ve insan kaynaklı sebeplerle ortaya çıkabilmektedir. Doğal afetler: İnsan etkisinden bağımsız olarak doğa hareketleri sonucu meydana gelen ve etkilediği coğrafyada ekonomik ve toplumsal yaşamı olumsuz etkileyen, can ve mal kayıplarının yaşanmasına neden olabilen olaylardır. Doğal afetler jeolojik, hidrolojik, meteorolojik, klimatolojik ve biyolojik afetler olmak üzere beş gruba ayrılmaktadır. İnsan kaynaklı afetler: Afeti meydana getiren temel neden olarak insan unsurunun ön planda bulunduğu afet türüne insan kaynaklı afetler adı verilmektedir.

Kriz; arzu edilmeyen bir sonucu olan, planlanmamış bir olay, durum veya olaylar dizisi olarak tanımlanabilir.

Acil durum planlaması: Olabilecek her türlü acil durumların önceden tespit edilmesi ve bu acil durumların risk analizlerinin yapılarak bu durumların yaşanması ihtimaline karşı bir durum değerlendirmesi neticesinde mevcut olan araç - gereç ve insan kaynakları gibi tüm unsurların koordinasyonunun ve hizmet fonksiyonlarının belirlenmesidir. Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği’nde yapılacak planlar, planlama yapılacak bölgenin ulusal, bölgesel ve yerel ölçekte yer aldığı konuma göre şekillenebilir.

Bina ve Sitelerde Acil Durum Yönetimi

Binalarda ve sitelerde acil durumlara ilişkin planlama yapılması konusunda 18.6.2013 tarihli İş Yerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik yol gösterici niteliktedir. Yönetmelikte işyerlerinde acil durumlar karşısında işveren ve çalışanların yükümlülüklerini ayrı ayrı ele almıştır. Binalar ve siteler ister mesken amaçlı ister İş yeri niteliğinde olsun bu yönetmelik çerçevesinde çeşitli yükümlülükleri yerine getirmeleri gerekmektedir. Yönetmeliğe göre bir acil durum planının hazırlanması gerekmektedir. İşyerlerinde Yönetmeliğe göre acil durum planları aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır: acil durumların belirlenmesi, önleyici ve sınırlandırıcı tedbirler, acil durum müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması, görevlendirilecek personelin belirlenmesi, dokümantasyon, tatbikat, acil durum planının yenilenmesi, çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitim.