Proje, Metraj ve Geçici İşler

Yapı maliyetlerinin önceden nasıl belirlendiğini öğrenmek, projelerin doğru okunmasının yapı kalitesi üzerindeki etkisini anlamak , özelikle betonarme binaların inşasında kullanılan kalıpları tanımak, klasik kalıp türleri ile modern kalıp türleri arasındaki farkları bilmek ve yüksek yerlerde imalat yapmak için gereken iskele türleri hakkında bilgi sahibi olmak yapı ve yapım endüstrisi bakımından önemli hususlardır.

Metraj (Ölçümleme)

Binaların projeleri üzerinden ne kadar para ile yapılabileceğini hesaplamak hem ihale işleri hem de yeterli finansmanı baştan sağlamak açısından önemlidir. Bu nedenle önce metraj yapılarak yapım için ne kadar malzeme gerektiği belirlenir ardından da yapının ne kadara mal olacağı hesaplanır. Bu ünitede bu hususları kapsayan metraj ve keşif işlemlerinden bahsedilmiştir.

Keşif

Keşif, bir yapının mimari, betonarme, tesisat, elektrik ve peyzaj projeleri üzerinden ne kadar para ile yapılabileceğini hesaplamak için yapılan işleme denir. Keşif, metrajda bulunan miktarların birim fiyatlarıyla çarpılması suretiyle elde edilmektedir. Keşif iki aşamada yapılmaktadır: birinci keşif ve ikinci keşif.

Proje Okunması

Projelerin doğru okunması yapı güvenliğini doğrudan ilgilendiren bir durumdur. Bina yapımında çok çeşitli proje türleri gerekmektedir. İnşaatın niteliğine göre ihtiyaç duyulacak proje cinsleri değişebilmektedir. Proje çeşitleri ile her bir projeyi hazırlayan meslek grupları şu şekilde sıralanabilir: Mimari Proje (Mimar), Statik ve Betonarme Proje (İnşaat Mühendisi), Mekanik Tesisat, Isı Yalıtım, Doğalgaz, Asansör Projesi (Makina Mühendisi), Elektrik Tesisat ve Paratoner Projesi (Elektrik Mühendisi), Harita Teknik Uygulama (Harita Mühendisi), İç Mimari Proje (İç Mimar), Alt Yapı Projesi (İnşaat Mühendisi) ve Peyzaj Projesi (Peyzaj Mimarı).

Geçici İşler

Yapıların inşa edilişleri sırasında bazı imalatların yapılabilmesi için belli bir süre kullanıldıktan sonra sökülen imalatlar vardır. Bunlar geçici işler adıyla bilinir. Kalıplar ve iskeleler bu türden işler grubuna girmektedir.

Kalıplar

Beton ya da betonarme elemanlarla kâgir kemerlerin projelerindeki biçiminde durmasını sağlamak için kalıplar kullanılır. Kalıplar; yüzey kaplaması, ızgarası ve bağlantı parçalarından meydana gelen sistemlerdir.

Kalıplar başlıca klasik ahşap ve modern olmak üzere ikiye ayrılabilir. Her iki kalıp türünün de birbirine göre avantajları vardır. Ancak yapı kalitesi açısıdan bakıldığında modern kalıpların öne çıktıkları söylenebilir.

Modern kalıplar genellikle panel kalıplardan oluşur. Panel kalıplar ise ahşap, plywood, çelik ya da plastik esaslı malzemelerden yapılır. Bu malzemeler içinde en yaygın kullanılanı ise yapay ahşap malzeme olan plywood’dur.

Kalıpları, kalıpladıkları elemanlara göre de sınıflandırmak mümkündür. Merdiven ve temel kalıpları da dâhil yapıdaki tüm elemanlardan hereketle bir sınıflandırma yapılması mükündür. Ancak; bu sınıflamanın kolon kalıbı, perde kalıbı ve kirişli-kirişsiz döşeme kalıpları altında işlenmesi bu ünite için yeterli bulunmuştur.

Özellikle toplu konut yapımında kullanılan tünel kalıp sisteminin avantaj ve dezavantajlarının bilinmesi faydalı olacaktır.

İskeleler

Yapılar inşa edilirken işçilerin normal çalışma yüksekliğini aşan kısımlarda güvenle çalışmalarını sağlamak için geçici bir sürede kullanılmak üzere yapılan çalışma platformlarına iskele denir. Binaların inşa aşamasından onarımına kadar birçok yerde iskeleler vasıtasıyla iş yapılabilmesi söz konsudur. İskele kurmak iş güvenliği için de zorunludur. Çünkü inşaat sektöründe iş kazalarının büyük bölümü yüksekten düşme sonucu meydana gelmektedir. İskeleler, taşıyıcı kısımların yapıldığı malzemenin cinsine göre ahşap ve metal (çelik veya boru) iskeleler olmak üzere iki kısma ayrılırlar.