Bilgisayarda Tayt & Badi Kalıbı Çizimi
Bilgisayarlı kalıp sistemleri hazır giyim ürünlerinin kalıplarının basit ve hızlı bir şekilde hazırlanmasını sağlarken, kaliteyi yükseltir, hataları minimize ederek işçilik ve zaman tasarrufu sağlar. Bu sistemlerde kalıp hazırlanırken modele ait parçalar dikdörtgen, kare gibi bloklar halinde oluşturulup üzerinde yapılan kavis işlemleri ile kalıplar kısa zamanda tamamlanır.
Tayt ve Badi Teknik Föyü
Teknik föy, bir modele ait ölçü bilgilerinin, modelin teknik çiziminin, dikiş detaylarının bulunduğu formlardır. Bu föyler kalıp tasarımcısı, modelist ve model dikim operatörüne kalıp çizimi, numune dikimi için ürün hakkında önemli bilgileri içeren kılavuz niteliğindedir.
Modelist teknik föy üzerinden modelin teknik çizimini analiz ederek çalışacağı bedenin ölçülerini kullanarak kalıbını hazırlar.
Tayt ve badi kalıbı hazırlanırken verilen teknik föy üzerinden çalışılmıştır.
Tayt ve Badi Ölçüleri Hesaplama
Hazır giyim sektöründe modellerin ölçüleri müşteri talepleri doğrultusunda hazırlanır. Farklı müşteri profiline, farklı coğrafya, cinsiyet ya da yaş gurubuna göre ölçüler değişmektedir. Sipariş üzerine üretim yapan firmalarda müşterinin istediği ölçüler dikkate alınırken, kendi koleksiyonunu hazırlayan ve kendi markasını satan firmalarda modelhanenin / modelistin belirlediği ölçü tabloları doğrultusunda kalıp hazırlığı yapılır.
Kalıp hazırlarken kumaşın kesim yönünü belirtmek üzere her parçaya düz boy ipliği eklenmesi gerekir. Design kalıp sisteminde de diğer bilgisayarlı kalıp sistemlerinde olduğu gibi oluşturulan her parçaya otomatik olarak düz boy iplik eklenir. Modelist çalışma yöntemine göre ( yatay - dikey ) düz boy ipliği yönünü ayarlar. Bu yön dokuma kumaşta çözgü yönüyle, örme kumaşlarda ise may / ilmek çubuğu ile paralel olacak şekilde ayarlanır.
Tayt ve Badi Dosyası Oluşturma
Polypattern kalıp sisteminde kalıp hazırlama Design programında gerçekleştirilmektedir.
Bilgisayarda kalıp hazırlarken daha önceden oluşturulmuş bir dosyayı açıp üzerinde işlem yapılabilmek için Design programında Model > Model Aç seçeneği ile gerçekleştirilmektedir. Tayt ve Badi kalıbı sıfırdan çalışılacağı için yeni dosya oluşturularak kalıbın çizimine başlanacaktır.
Bilgisayarda Tayt ve Badi Kalıbı Hazırlama
Kalıpları çizmeye başlamadan önce Design programında kalıp hazırlama alanı ve model alanı birlikte ekranda olmalıdır.
Tayt kalıbı 1 parça olarak hazırlanmaktadır. Sadece kesimi yapılırken sağ ve sol olmak üzere aynı kalıptan simetrik olarak 2 parça kesilmesi gerekir. Badi kalıbı ise 3 parçadan ( ön, arka ve kol ) oluşmaktadır.
Dikdörtgen aracı seçilir, mouse çalışma alanında sürüklenir, klavyeden “H” harfine basılır ve açılan alana uzunluk ölçüsü yazılır. Ardından klavyeden “V” harfine basılır, açılan alana genişlik ölçüsü girilir ve enter tuşuna basılır.
Design menüsünde kalıp çizimi yaparken nokta ekleme, çıt ekleme, yatay ya da dikey hareket gibi araç çubukları seçildikten ve istenilen ölçü girildikten sonra bilgisayara noktanın işaretleneceği ya da çizginin taşınacağı yön mutlaka seçilmelidir.
Taytta kalça genişliği 1/2 ve badide kalça genişliği 1/2 yaka genişliği 1/2 için, nokta ve ölçülü araçları tıklanır. Ölçü alanına ölçüler girilir ardından, model boy ölçüleri girilerek enter tuşuna basılır.
Yatay ya da dikey hareket çubukları sadece seçilen yönde hareket eder. Mutlaka kalıbın iç ya da dış kısmı komutu verildikten sonra ölçü girilir.
Taytta kalça düşüklüğü, oturuş yüksekliği, diz yeri, badide yaka düşüklüğü, kol evi, bel hattı işaretlenir.
Taytta ön ve arka ağ, iç bacak kavisi, badide yaka, kol evi, kol kavisi, bel kavisi oluşturulurken eklenen noktalar uygun kavis olacak şekilde mouse ile sürüklenir. Çizgiyi kavisli yapabilmek için çizgi seçilir, Değiştir -> Çizgi --> Eğri tıklanır, seçilen bölge eğriye dönüşür.
Şablonlama
Model özelliğine göre parçaları hazırlanmış, gerekli dikiş payları verilmiş üzerine kesim ve dikim için gerekli yazı ve işaretlerin yazıldığı, kumaşa uygulamaya hazır kalıplara şablon adı verilmektedir. Şablonlama kalıp hazırlamanın son aşamasıdır.
Şablonlama işlemine başlamadan önce yarım olarak çalışılan bütün kalıp parçalarının kumaş katları açılır.
Bilgisayarda dikiş payı verebilmek için tüm kalıplar seçilir, “Uygulama” menüsünden “Dikiş Payı Tanımla” seçeneği tıklanır, açılan ekrana dikiş payı değeri girilir. Dikiş payı ölçüsü standart olarak 1 cm girilmiştir. Tayt teknik föyünün model açıklaması kısmında reçme paylarının 2 cm , kemer kıvırma payı (lastik için) 3cm , badinin teknik föyünün model açıklaması kısmında reçme paylarının 2,5 cm olduğu belirtilmiştir. Dikiş payı verilirken “Dikiş Payı Tanımla” seçeneği tıklanır, açılan ekrana dikiş payı değeri girilir.
Model Dosyası Oluşturma
Şablonlama işlemi sonrasında tüm kalıplar Model dosyasına eklenmelidir.
Model dosyasına tüm kalıplar aktarıldığında tayt için 1, badi için ön arka ve kol olarak 3 adet kalıp parçası görünmelidir.
Temel kalıp serilendiğinde, oluşabilecek bir hata tüm bedenlere yansıyacağı için kalıpların kalıp hazırlama aşamasında hatasız, föyde verilen ölçülere uygun hazırlanması gerekmektedir.