Bebeklik Döneminde Çevre ve Güvenliğin Bebeğin Gelişimine Etkileri

Gelişme bireyin yaşam boyu devam eden fonksiyonel ve fizyolojik olgunlaşma sürecidir. Çevre doğum sonrası dönemde en önemli belirleyicilerdendir.

Bebek ve Çevre

Sosyo ekonomik durum, kişiler arası ilişkiler ve çevresel tehlikeler doğum sonrası etkileri olan faktörlerden bazılarıdır. Güvenli çevrenin amacı, potansiyellerini artırabilmeleri için bebeklere güvenli ve mutlu bir yer sağlamaktır. Bebeklerin yaşam alanları, yaşamlarını kolaylaştıracak şekilde hazırlanmalıdır.

Çevrenin Bebek Gelişimine Etkisi

Bebekler çevresel koşullara karşı büyüklerine göre çok daha fazla duyarlıdır. Bedensel ve zihinsel gelişim içerisinde olmalarından dolayı çevresel etmenlerin kalıcı etki yapabilme riski oldukça yüksektir.

Fiziksel Çevre Kirliliğinin Bebeğin Sağlığına Etkileri

Kapalı alan ve açık hava kirliliği, pasif içicilik, kirli su, sağlık bakımı eksikliği ve yetersiz hijyen gibi çevresel riskler bebeklerin sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bebeklerde ağırlığa göre vücut yüzeyinin büyük olması, yüksek metabolizma hızı, yüksek oksijen tüketimi ve konakçı savunma mekanizmalarının gelişmemiş olmasının sağlığını etkileyen önemli etmenler olduğuna inanılmaktadır.

Çevrenin Bebek Gelişimine Etkisi

Çevre düzenlenmesinde o ortamda bulunan bebeklerin gelişim özellikleri, düzeyleri, ilgileri ve gereksinimlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Bebek ve Güvenlik

Bebeklik dönemi, güvenlik açısından korunmada tamamen bir başkasına bağımlılığın olduğu bir dönemdir. Anatomik olarak süt çocukları baş -boyunvücut oranları dolayısı ile kazalara karşı daha savunmasız durumdadır.

Uyarıcı Çeşitliliği

Ev ortamının en önemli özelliklerinden birisi de içermesi gereken zengin çeşitliliktir. Uyaranların zeka üzerindeki etkileri dikkate alındığında; bebeğin içinde bulunduğu ortamda zengin çeşitliliğin sağlanması ve bunun fark ettirilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Bebek çevresindeki zengin çeşitliliği kavradıkça, kendi yerini ve bu ortamdaki anlamını daha iyi değerlendirmeye başlayacaktır.

Bebek ve Kaza

Bebekler gelişimsel özellikleri nedeniyle kazalarla karşılaşma açısından en önemli gruptur. Bebeklik döneminde görülen kaza türleri, boğulma, düşme, yanma, yabancı cisim aspirasyonu, zehirlenme, ev kazaları ve trafik kazalarıdır.

Ev Kazası

Ev kazaları bebeklik dönemi kazalarında ilk sıralarda gelmektedir. Bebekler günün büyük bölümünü evde geçirmekte ve evdeki tehlikelerle sürekli karşı karşıya kalmaktadır.

Çocukluk Dönemi Ev Kazalarında Ebeveynin Rolü

Ev kazalarının fark edilip önlenmesinde anne- baba tutumu önemli rol oynamaktadır.

Kazaları Önlemeye Yönelik Güvenlik Önlemleri

Boğulmaları önlemek için;

Karyola koruyucularının arasının yaklaşık 6 cm olması önerilmektedir. Yatak kenarlarının sivri olmaması gerekir.

Yabancı cisim aspirasyonunu önlemek için;

Küçük ve ayrılabilir parçaları olan objelerin bebeğin çevresinden uzak tutulması (çıngırak kırıldığında içinden çıkabilecek parçalar, peluş oyuncakların göz, burun gibi parçaları tüylerin çıkması vb.)

Bebeklik Dönemi Zehirlenmeleri

Bebeklik döneminde görülen zehirlenmeler önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Günlük hayatta evlerde kullandığımız ve hayatımızı kolaylaştıran temizlik ürünleri ya da tedavi amacıyla kullandığımız ilaçlar bebekler için birer zehire dönüşmektedir.

Kazaların ve Zehirlenmelerin Önlenmesi

Kazaların tüm dünyada önde gelen sağlık sorunlarından biri olması nedeniyle kazaları önlemeye yönelik çeşitli programlar geliştirilmeye başlanılmıştır. Kazalardan korunmaya ilişkin birincil koruma düzeyinde yapılacak uygulamalar, çocukları kazalardan uzak tutmaktır.

Bebekleri Kazalardan Korurken Gelişimlerini Engellemeyelim

Her yıl evde ya da sokakta çok sayıda bebek kazaya uğramaktadır. Bu kazaların birçoğu anne-babaların ve çocuk bakıcılarının tedbirsizliği ve bilgisizliğinden kaynaklanır. En önemlisi çocuğun yakın çevresinde ilk yardım eğitimi almış kimse olmaması ve bunun sonucu yapılan yanlış uygulamalar, çok sayıda bebeğin sakat kalmasına ya da ölümüne neden olmaktadır.

Bebek büyürken çevreye açılır. Çevredeki her şey, bebek için, bir oyun aracı, bilmediği fakat tanımak istediği bir oyuncaktır. Bebek neyin, neden tehlikeli olduğunu kestiremez. Her şeyi deneyerek, dokunarak, tadarak, taklit ederek öğrenir. Güvenlik içinde büyümesi ve yaşaması için, ana-babaların, bakıcıların bebeğin güvenliğini sağlaması, ona dikkatli davranmayı öğretmesi gerekir.