Bebeklik Döneminde Sosyo-Duygusal Gelişim

Giriş

Bebekler, doğuştan duygularını gösterme becerisine sahip olan ve kendilerine yakın kişilerle sosyal etkileşim içinde olan sosyo-duygusal canlılardır. Bebekler yaşamın ilk günlerinde duyguları tam olarak anlamadan önce yaşar, ifade eder ve algılar. Çocuklar, duygularını tanımayı, ifade etmeyi ve yönetmeyi öğrenirken başkalarının duygularını algılama ve anlama konusunda da zamanla beceri geliştirirler. Duygusal ve sosyal gelişimde, bebeklikte sağlıklı bağlar oluşturmak çok önemlidir.

Sosyal ve Duygusal Gelişimin Önemi

Bebeğin ekstrauterin yaşama uyumunda, en önemli koşullardan biri ebeveynlerin/bakım verenlerin bebeğin temel gereksinimi olan beslenme ve bakımının yanı sıra zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimini de desteklemeleridir. Yaşamın ilk iki yılı çocukların fiziksel gelişiminin yanı sıra zihinsel, duygusal ve sosyal yönden de en hızlı geliştiği dönemdir. Bu nedenle bebeklerin bu süreçte yalnızca fiziksel gereksinimlerinin karşılanması yeterli değildir. Bebeklerin hayatta kalmaları ve her yönüyle sağlıklı bir gelişim gösterebilmeleri ebeveynlerine/bakım vericilerine bağlıdır.

Yaşamın ilk zamanlarında bebekler duygularını kendi başlarına düzenleyemezler, duygusal tepkilerinin süresini ve şiddetini azaltma becerisini zamanla kazanırlar. İlk günlerde bebeklerin kendilerini yatıştırmak için başparmaklarını ağızlarına götürmesi buna yönelik bir davranıştır. Bebekler duygu ve davranışlarını anında düzenleme becerilerini öğrenmek için hayatlarında onlara sevgi ve sabırla yaklaşan yetişkinlere ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle ebeveynlerin/bakım verenlerin bebeğin duygularını yatıştırmak için bebeği kucağa alması, ona ninni söylemesi, nazikçe okşaması ve uyutmaya çalışması bebeğin duygularının nörobiyolojik olarak düzenlenmesini etkiler. Bebek yatıştırıldığında stres hormon düzeyleri azalır ve duygusal durumunun düzenlenmesi ve stresle başa çıkması kolaylaşmış olur. Böylece zamanında ve uygun destekle, küçük çocuklar kendi duygularını düzenlemelerine yardımcı olacak becerileri öğrenebilirler.

Bebeklik Dönemlerinde Sosyal ve Duygusal Gelişim

0-4 Ay

İlk birkaç ay boyunca, bebekler kendi ihtiyaçlarını ve duygularını belirlemeyi ve bunlara yanıt vermeyi öğrenir, güven geliştirir ve ebeveynleri ile bir bağ kurar.

4-8 Ay

Bebekler yaklaşık 4-8 aylık olduklarında daha sosyal hâle gelirler ve kucağa alınmayı ve gülmeyi severler. Bu dönem genellikle bebeklerin en sevimli oldukları dönemdir. Bu aşamada bebekler çevrelerindeki dünyaya daha fazla ilgi duymaya ve kendi bedenlerini keşfetmeye başlarlar.

8-12 Ay

Bebek ile ebeveynleri arasındaki güçlü bağ bebeklerin kendilerini güvende hissetmelerini ve başkalarıyla da sosyal ilişkiler kurmaları için sağlam bir temel oluşmasını sağlar.

8-12 Ay

Bebek ile ebeveynleri arasındaki güçlü bağ bebeklerin kendilerini güvende hissetmelerini ve başkalarıyla da sosyal ilişkiler kurmaları için sağlam bir temel oluşmasını sağlar.

Bebeklerde Sosyal Yönelim ve Bağlanma

Bebekler dış dünyaya güçlü bir ilgi gösterir ve buna yönelme ve anlama konusunda motivasyona sahiptirler. Gelişimin başında dış dünyaya çok lgili olan bebek yüzlere dikkatle bakar ve insan sesinin tonuna uyar. Giderek yüz ifadelerini ve ses tonunu tanımada ustalaşır.

Bağlanma davranışı başka bir kişiden yakınlık arama ve bu kişi yanında olduğunda bireyin kendisini güvende hissetmesi olarak tanımlanır.