Bebeklik Döneminde Oyun

Oyunun Tanımı

Oyun, farklı disiplinlerde kullanılabilen ya da aynı disiplin içerisinde farklı bakış açılarıyla kullanılabilen bir etkinlik ve yöntem olarak tanımlanır. Oyun, anlaşılması zor ve insan hayatında önemli yere sahip olan bir kavramdır.

Bebeklik Dönemi ve Oyun

Oyun, bebeğin duyusal, bilişsel ve motor becerilerinin gelişimi için bir öğrenme aracıdır. Bebekler, oyun aracılığıyla hem eğlenir hem de dış dünyayı keşfederler. Aynı zamanda oyun sayesinde kendini güvende hissetmeye başlar. Oyun, bebeklerin kendi deneyimleriyle öğrenmesini sağlarken, bebeğin yaşamının temel bileşenlerinden biri hâline gelir. Sosyal ve kültürel temelleri ne olursa olsun bebek ve çocukların oyun oynama eğilimleri biyolojik temele dayanır. Oyunun temel özelliği taklit edici, tekrar edici, ilişki kurucu ya da benzetmeci şeklinde olabilir. Bu durum evrensel olarak oyunun içten gelen bir davranış olduğunu göstermektedir. İnsan hayatındaki toplumsallaşma süreci bebeklik dönemindeki oyun ile başlar. Bu noktada bebeklik dönemi ile başlayan oyun, zihinsel ve kişisel yeteneklerin şekillenmesinde önemli bir role sahiptir. Bebeklerin sağlıklı gelişimi için beslenme veya uyku gibi oyun da temel gereksinimleri arasında yer alır. Bebeklik döneminde, hareket etme, emekleme, yürüme becerileri sırasıyla gelişir. Bebekler bu dönemde, nesneleri ve çevreyi tanıma çabasına girerek etrafındaki her şeye dokunup eline alır, atar veya ağzına götürür. Böylelikle nesneleri tanımaya çalışır ve daha sonra buldukları nesneler ile oyun oynamaya başlarlar. Oyun, bebek gelişim sürecinde olgunlaşma ve sosyal boyutun kazanılma aşamasında önemli bir etkendir. Oyun öncelikle bebeğin kendi bedensel duyumlarının araştırılması şeklinde başlamakta, sonra yakın çevresi içinde devam eder.

Bebeklik Dönemi Oyun ve Oyuncakları

Bebeklik döneminde, bebeğin kendisini ve çevresini algılamaya çalışırken yaşadığı deneyimlerin çoğu aslında bir oyundur. Bebekler için kendisi de dahil etrafındaki her şey farklı ve keşfedilmeyi bekler. Bebekler öncelikle kendi ellerini, parmaklarını ve ayaklarına daha sonra canlı veya cansız her varlığa dokunmak ve eline almak ister, eline aldığı her şeyi ağzına almaya çalışır, elinde tutup sallar, başka bir nesneye çarpar veya yere vurur. Böylelikle kendisini ve etrafını keşfederek öğrenir. Bebeklik döneminde refleksler dahil beden yoluyla her türlü etkileşime girilen fiziksel ve manipülatif oyunlar oynanır. Refleksler, nesneleri kurcalama (manipülasyon), el göz koordinasyonu ve el kaslarını güçlendirici oyunlar ve aktiviteler bu oyun grubunda yer alır. Diğer oyun grubu nesneleri keşfedici oyundur. Nesne ile oynanan oyunlar, bebeğin yaşı ve deneyimleriyle birlikte değişir. Bebeğin nesneler ile olan deneyimleri, giderek daha farklı nesneler üzerinde tekrarlanır. Bebeklik döneminde, gelişen motor hareketleri, el ve ağız bölgesi ile nesneler keşfedilir. Oyuncaklar, çocukların oyun oynarken kullandıkları araçlardır. Oyuncaklar seçilirken onların güvenli ve bebeğin gelişimine uygun olması, beş duyunun gelişimine yarar sağlaması, bebeğin el ve ayak kullanımını teşvik etmesi ve motor becerilerini geliştirmesine dikkat edilmelidir. Bebeklere zarar vermeyen her nesne bir oyun aracı özelliği taşıyabilir. Bazen bu nesne kendi eli ve ayağı iken bazen de kesici delici olamayan güvenli mutfak gereçleri, kaşık, tencere, plastik mutfak gereçleri, sepet vb. olabilir.