Noterlik Mesleğine Kabul ve Atama
Noterliğe Kabul Şartları
Noter olabilmek için, noterlik stajını tamamlayarak, noterlik belgesini almış olmak gerekmektedir. Ancak Noterlik Kanunu’nun 6. maddesine göre bazı durumlarda noterlik stajı yapmadan da noter olmak mümkündür. Bunlar Adlî veya askerî yargı hâkimlik yahut savcılıklarına atanmış, Hukuk fakültesi mezunu olup, idarî yargı hâkimlik veya savcılıklarına atanmış, Avukat unvanını kazanmış ve Avukatlık Kanununa göre staj ve avukatlık sınavı şartlarından bağışıklı olarak avukatlığa kabul olunmaya hak kazanmış bulunanlardır.
Noterlik Stajı
Noterlik Stajına Kabul
Noterlik Kanunu’nun 7. maddesine göre noterlik stajına kabul edilebilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, 21 yaşını bitirmiş ve 40 yaşını doldurmamış olmak, Türk hukuk fakültelerinin birinden mezun olmak veya yabancı bir memleket hukuk fakültesinden mezun olup da, Türkiye hukuk fakülteleri programlarına göre noksan kalan derslerden başarılı sınav vermiş bulunmak, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine göre devlet memurluğuna atanmaya engel bir mahkûmiyeti bulunmamak, Kesinleşmiş bir ceza veya disiplin kararı sonucunda hâkim, savcı, memur yahut avukat olmak niteliğini kaybetmiş bulunmamak, Noterlik mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince bilinmiş olmamak, Noterlikle ve noter stajyerliği ile birleşemeyen bir işle uğraşmamak, Mahkeme kararı ile kısıtlanmış olmamak, İflas etmiş ise itibarı iade edilmiş olmak, Hakkında aciz vesikası verilmiş ise bunu kaldırmış bulunmak, Noterlik görevini devamlı ve gereği gibi yapmaya engel vücut veya akılca malul olmamak ve Staj yapılacak yerde ikametgâhı bulunmak gerekmektedir.
Stajyerlikle Birleşemeyen İşler
Noterlik Kanunu’nun 8. maddesinde aynı kanunun 50. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümleri ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ticaret yapma yasağı ile ilgili hükümlerin stajyerler hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
Stajyerlik İçin Başvurma
Stajyerlik için başvurma, staj yapılacak yerdeki noterliklerin bağlı bulunduğu noter odasına verilecek bir dilekçe ile yapılır.
Staj Süresi ve Stajyerin Görevleri
Staj süresi bir yıldır. Staj, kesintisiz olarak yapılır. Staj süresi 1 yıl olsa da stajyer ilk altı ayda, staj yaptığı noterliğin bütün servislerinde stajı tamamlayacaktır. İkinci altı aylık devrede, Noterlik Kanununun 33'üncü ve müteakip maddeleri ile kendisine verilen görevleri yapmak zorunda olduğundan bütün servislerin çalışması hakkında genel bilgileri kazanmış olması gerekir.
Stajda Ücret
Noterlik stajı ücretlidir. Staj ücreti, Adalet Bakanlığının da mütalaası alınmak suretiyle Türkiye Noterler Birliğince tespit olunur ve stajın başlangıç tarihinden Adalet Bakanlığınca noterlik belgesinin verildiği tarihe kadar olmak üzere, Birlik bütçesinden ödenir.
Noterliğe Atama
İlan
Boşalan, açılan veya dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterlikler Resmî Gazete’de ilan olunur. Şu kadar ki, yaş tahdidi sebebiyle boşalacak noterliklerin, noterin yaş tahdidine tabi tutulmasından önce ilanı zorunludur. Yapılacak ilanda, boşalan ve üçüncü sınıfa geçirilen noterliğin bir evvelki yıla ait gayrisafi geliri, açılan noterliğin ise emsallerine göre Adalet Bakanlığınca tahmin edilecek gayrisafi geliri ve isteklilerin hangi belgelerle birlikte başvurmaları gerektiği gösterilir.
Üçüncü Sınıf Noterliğe Atama
Noterlik Kanunu’nun 22. maddesine göre ilan edilen üçüncü sınıf noterliğe, ancak noterlik belgesini almış olan bir kimse atanabilir. Adalet Bakanlığı, Resmî Gazete’de ilan tarihinden itibaren bir ay tamamlandıktan ve her hâlde 23'üncü maddenin 2'nci fıkrasına göre verilen sürenin bitiminden sonra isteklilerden 18'inci maddede gösterilen defterdeki sırada en önde bulunanı, engel bir hâli olmamak şartıyla, noterliğe atar. Noterlere Türkiye Noterler Birliği tarafından verilen kimlik kartı, tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek resmî kimlik hükmündedir.
Birinci, İkinci ve Üçüncü Sınıf Noterliklere Atanma
Birinci sınıf noterliğe birinci sınıf, ikinci sınıf noterliğe birinci veya ikinci sınıf, üçüncü sınıf noterliğe birinci, ikinci veya üçüncü sınıf noterler arasından, Noterlik Kanunu’nun 22. maddesine göre yapılan ilanları izleyen bir ay içinde başvuran isteklilerden birisi, Adalet Bakanı tarafından atanır. Noterlik belgesi sahiplerinin üçüncü sınıf bir noterliğe atanabilmesi, üçüncü veya daha üst sınıf noter isteklilerin bulunmamasına bağlıdır.
İkinci ve üçüncü sınıf noterliklere atamada bir üst sınıftan olan noterlerin atanma isteği diğer isteklilere tercih edilir. Bulunduğu noterlikte iki yılını doldurmamış bulunan noterlerin atanma isteği nazara alınmaz.
Atamadan Önce Vazgeçme
Atanma veya nakil talebinde bulunan başvuru sahiplerinin, ilan süresinin bitimini müteakip onbeş gün içinde Adalet Bakanlığına veya Adalet Bakanlığına gönderilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıklarına vazgeçme dilekçesi vermeleri halinde, atama işleminde değerlendirilir; aksi halde vazgeçme dilekçesi atama işleminde dikkate alınmaz.
Göreve Başlama, Vazgeçme ve İstifa Etmiş Sayılma:
Noter sıfatı, noterliğe fiilen başlama tarihinde kazanılır. Kendi sınıfında veya yukarı sınıfta başka bir noterliğe atanan veya nakledilen noterin, o yer noterlik sıfatı, Cumhuriyet savcısının huzurunda yapılacak devir ve teslim işleminin bitmesiyle sona erer; yeni yer noterlik sıfatı ise bu yere fiilen başlama tarihinde kazanılır. Arada geçen sürede noter sıfatı devam eder.
Atama veya nakle ilişkin karar, Adalet Bakanlığının resmî internet sitesinde ilan edilir. Noter, ilan tarihinden itibaren bir ay içinde yeni görevine başlamak zorundadır. Haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde görevine başlamayan noter, noterlik mesleğinden istifa etmiş sayılır.