II. Dünya Savaşı Süreci

II. Dünya Savaşı Öncesi Dünyada Yaşanan Bazı Önemli Gelişmeler

I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı arasındaki yıllar Avrupa’da I. Dünya Savaşı galiplerinin kurmuş oldukları yeni düzen veya diğer bir deyişle Versay Düzeni’nin devamı ve değiştirilmesi ile ilgili mücadelenin yaşandığı bir dönemdir. I. Dünya Savaşı’nda mağlup olarak Versay Barışı'nı imzalamak zorunda kalan Almanya ile galip devletlerin tarafında olmasına rağmen beklentileri karşılanmayan İtalya, kurulu düzeni değiştirmek istiyorlardı. Diğer taraftan İngiltere ve Fransa gibi devletler ise kurulu düzeni devam ettirme taraftarıydılar. Bu açıdan birinci gruptakiler “revizyonist”, ikinci gruptakiler ise “ant-revizyonist” olarak adlandırılmaktadır.

II. Dünya Savaşı’nın Sebepleri

I. Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan Yeni Dünya Düzeni'nin savaşın bütün yükünü Almanya’ya yüklemesi,
Almanya’nın sömürgelerinin yanında topraklarının bir kısmını kaybetmesi,
Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) barışı koruma konusunda yetersiz kalması,
Almanya’da Nazilerin, İtalya’da Faşistlerin revizyonist politikalar gütmeye başlaması,
Uzak Doğu’da Japonya’nın sömürgeci politikalar gütmesi.

II. Dünya Savaşı’nın Başlaması ve Yayılması

II. Dünya Savaşı Almanya’nın 1 Eylül 1939’da Polonya’yı işgale girişmesi ile başladı. Bu durum üzerine İngiltere ve Fransa 3 Eylül’de Almanya’ya savaş ilan ettiler. Almanya’nın Polonya topraklarında ilerlemesi üzerine Sovyetler Birliği de doğudan Polonya topraklarına girdi. Böylece Polonya 27 Eylül’de teslim olmak zorunda kaldı.

Savaşın fitilinin ateşlenmesinden sonraki kısa süre içerisinde dünyanın büyük devletleri savaş öncesinde kendi aralarında yaptıkları ittifak anlaşmaları gereğince savaşa dahil oldular. Savaş boyunca karşıt kamplarda kalan Mihver Devletleri ile Müttefik Devletler grupları şu devletlerden oluşacaktır:

Mihver Devletler: Almanya, İtalya, Japonya, Bulgaristan, Romanya.

Müttefik Devletler: Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği.

Savaşın başladığı ilk dönemlerde Almanya çok hızlı hareket ederek güneyinde Fransa topraklarını işgal ettiği gibi doğuda Moskova önlerine kadar ilerledi. Fakat Almanya ve müttefiklerinin ilerleyişi, ABD’nin savaşa girmesi ile yavaşladı ve bu tarihten sonra savaşın seyri Mihver Devletlerin aleyhine dönmeye başladı.

ABD savaşa girdikten sonra ilk olarak İtalya savaşı devam ettiremeyeceğini anlayarak 3 Eylül 1943’te savaştan çekildi. Daha sonra müttefikler, 6 Haziran 1944’te tarihin en büyük deniz çıkarması olarak kabul edilen “Normandiya Çıkarması” gerçekleştirildi. Bu çıkarmanın verdiği cesaretle Sovyetler Romanya ve Bulgaristan’ı işgal ederken Alman orduları işgal ettikleri Fransa topraklarını terk ederek çekilmek zorunda kaldı. 30 Nisan 1945’te Hitler’in intiharından sonra 2 Mayıs’ta Berlin tamamen müttefiklerin eline geçti ve 7 Mayıs 1945’te Almanya kayıtsız şartsız teslim oldu. Böylece savaşın Avrupa kısmı sona erdi.

Pasifikte ise ABD’nin 6 Ağustos’ta Hiroşima’ya, 9 Ağustos 1945’te Nagazaki’ye Atom Bombası atmasıyla II. Dünya Savaşı tamamen sona erdi.

II. Dünya Savaşı Sürecinde Diplomatik Gelişmeler

II. Dünya Savaşı’nın devam ettiği süreç içerisinde ittifakları güçlendirmek, savaşı sonlandırmak ve savaş sonrası kurulacak Yeni Dünya Düzeni'ni belirlemek üzere çok sayıda uluslararası girişimde bulunulmuştur. Bu girişimler şu şekilde sıralanabilir:

Casablanca Konferansı (Ocak 1943)
Washington Konferansı (Mayıs 1943)
Quebec Konferansı (Ağustos 1943)
I. Moskova Konferansı (Ekim-Kasım 1943)
Kahire Konferansı (Kasım 1943)
Tahran Konferansı (Kasım-Aralık 1943)
II. Moskova Konferansı (Ekim 1944)
Yalta Konferansı (Şubat 1945)
Potsdam Konferansı (Temmuz-Ağustos 1945)

II. Dünya Savaşı’nın Sonuçları

İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük felaketin sonuçlarını şöyle sıralamak mümkündür:

Bu savaşın sonunda 40 milyona yakın insan öldü. Sadece Polonya’da bu rakam 5 milyon idi.
ABD, Yeni Dünya Düzeni'nin en büyük aktörü oldu.
Nazizm, faşizm gibi totaliter rejimler yıkıldı.
Yalta Konferansı'yla Yeni Dünya'nın kurulması için önemli kararlar alındı.
Japonya’da atılan atom bombaları sonucu binlerce sivil katledildi.
Almanya, Doğu ve Batı Almanya diye ikiye ayrıldı.
Sömürgecilik sona erdi ve birçok sömürgede bağımsızlık savaşı süreci başladı (Mısır, Cezayir, Fas, Tunus vs.).
Komünizm, Uzak Doğu başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesine yayılmaya başladı.
Filistin topraklarında 1948’de İsrail Devleti kuruldu.
Komünizme karşı 9 Nisan 1949’da NATO kuruldu.
1955’te ise NATO’ya karşı VARŞOVA PAKTI kuruldu.
İtalya, On İki Ada ve Trablusgarp üzerindeki haklarından vazgeçti ve bağımsız Libya Devleti kuruldu. On İki Ada ise Yunanistan’a verildi.
Sovyet Rusya, Çekoslovakya’yı işgal etti.
Soğuk savaş dönemi başladı.