Anne Baba Eğitimi Yaklaşımları

Aile eğitimi, çocuk gelişimi ve eğitimi için pek çok açıdan önemlidir. Çocuk gelişimi, eğitimi, sağlık, bakım ve beslenme bakımından ebeveynlik becerilerini geliştirmek; aileleri desteklemek amacıyla aile eğitimi programları önemli bir rol oynar. Farklı durumlar, koşullar ve sosyodemografik özelliklere sahip ebeveynler için farklı yaklaşımlar yoluyla ihtiyaçlara yönelik ve etkili aile eğitimi programları uygulanması adına aile eğitimi yaklaşımlarına ihtiyaç duyulmuştur.

Aile eğitimi yaklaşımları farklı kaynaklarda değişik sınıflandırmalarla yer almasına karşın genel olarak; ev merkezli, kurum merkezli, okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş, uzaktan eğitim yoluyla, mobil hizmetler ve çocuktan çocuğa aile eğitimi yaklaşımı olmak üzere altı kategoride ele alınmaktadır.

Ev merkezli aile eğitimi yaklaşımında eğitimciler daha önceden hazırlanmış program dahilinde, ebeveynlerin evlerine düzenli olarak ziyarette bulunarak eğitim materyalleri aracılığıyla programı uygularlar.

Kurum merkezli aile eğitimi yaklaşımında hedef katılımcıların ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan program, katılımcılara uygun bir zaman dilimi belirlenerek bir kurum bünyesinde gerçekleştirilmektedir. Eğitimciler, ebeveynlere evde de uygulamaları için materyaller ve önerilerde bulunarak öğrenmelerini deneyimleme imkanı sunar.

Okul öncesi eğitimle bütünleştirilmiş aile eğitimi yaklaşımında ebeveynler farklı yollarla kurumsal okul öncesi eğitim süreçlerine dahil olurlar ve kurum rehberliğinde ebeveynlik becerilerini geliştirme, çocuklarının gelişimleri ve eğitimleri hakkındabilgi sahibi olma gibi fırsatlar elde ederler. Bu yaklaşımda gerçekleştirilen çalışmaları aile eğitimi ve aile katılımı çalışmaları olmak üzere iki kategoride ele almak mümkündür. Aile eğitimi çalışmaları, eğitim toplantıları ve konferanslar; aile katılımı çalışmaları ise, aile iletişim etkinlikleri, ailenin eğitim etkinliklerine katılımı, ev ziyaretleri, bireysel görüşmeler, ailelerin yönetim ve karar verme süreçlerine katılımı olarak sınıflandırılabilir. Aile iletişim etkinlikleri içerisinde ise selamlaşma, telefon görüşmeleri, haber mektupları, yazışmalar, kitapçıklar, bültenler ve bülten tahtaları, görsel işitsel kayıtlar, dilek kutusu, makaleler ve makale kutusu, anne baba kütüphaneleri, portfolyo, internet temelli uygulamalar yer almaktadır.

Uzaktan eğitim yoluyla aile eğitimi, özellikle geniş bir kitleye kolay ulaşabilirlik açısından avantajlı bir yaklaşımdır. Coğrafi koşullar bakımından ulaşım zorlukları bulunan bölgelerde ya da daha büyük bir katılımcı grubuna kısa zamanda ulaşmaya hedeflenildiğinde tercih edilebilmektedir. Radyo, televizyon, mektuplar ya da internet temelli uygulamalar aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir.

Mobil hizmetler aile eğitimi yaklaşımında gezici otobüsler aracılığıyla erken çocukluk eğitimi hizmetlerine erişim imkanı olmayan bölgelerdeki çocuklar ve ebeveynlerine eğitim hizmeti sunulmasını içermektedir.

Çocuktan çocuğa aile eğitimi yaklaşımında, evdeki büyük çocuğun eğitimi yoluyla diğer kardeşlere, diğer çocuklara ve ailelere eğitimin yaygınlaştırılması temel alınmıştır. Bu yaklaşımda çocuktan çocuğa, çocuktan aileye, çocuktan çocuğa ulaşılması hedeflenmiştir.

Sonuç olarak, çocuk gelişimi ve eğitiminde aile eğitiminin rolü ve öneminin tüm yetişkinler tarafından içselleştirilmesi oldukça önemlidir. Hedef katılımcıların yani eğitim verilecek ebeveynlerin içinde bulunduğu coğrafya, toplum, kültür gibi koşullar göz önünde bulundurularak, verilecek eğitimin en etkili olacağı düşünülen model seçilmelidir. Eğitim programının planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesinde, katılımcıların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak farklı yöntem ve teknikler kullanılmalı; değerlendirmeler doğrultusunda yeni planlamalar yapılmalıdır. Değerlendirmeler sonucunda tespit edilen eksiklikler ya da olumlu faktörler; yeni planlama yaparken göz önünde bulundurulmalıdır.