Ambalajda Kurum ve Marka Kimliği
Amabalajda Marka ve Kurum İmajı
Markanın nasıl algılandığı ve tanımlandığıyla ilgili birçok farklı görüş mevcuttur. Ancak “klasik bir ifade olarak marka; ürünün isim, logo, tasarım ve diğer görsel işaret ve sembollerle rakiplerinden farklılaşması olarak tanımlanabilmektedir”. Amerikan Pazarlama Birliğine göre, “marka; bir satıcının veya bir grup satıcının ürün ve ya hizmetini rakiplerinden ayırt etmeye yarayan bir isim, kavram, işaret, sembol, tasarım veya bunların bir birleşimidir” şeklinde tanımlanmaktadır.
Ambalaj Tasarımında Marka Vaadi
Markanın başarılı olabilmesi tüketicilerin zihninde ancak doğru ve net biçimde konumlanabilmesiyle mümkün olmaktadır. Konumlanma süreci teknik birçok süreçle mümkün olabilir. Markanın vaatleri ve hedef kitlenin zihninde yer etmesi aslında tüketiciyle yaptığı yazılı sözleşme gibidir. Sonuç olarak marka birtakım vaatlerde bulunur ve bir bedel istemektedir.
Marka vaadi: İşletmelerin mesajlar aracılığıyla hedef kitleye ilettikleri değer özellik ve çağrışımlarla, müşterilerine verdiği biz sözdür.
Markalar ambalaj tasarımlarıyla aynı kategoride olan rakiplerinden ayrışmak ve farklılaşmak zorundadırlar. Bu noktada tasarım unsurları hayati önem kazanmaktadır. Bahsedilen tasarım unsurları tüketiciye sunulan vaatler doğrultusunda, vaatlere uygun olarak tasarlanmalıdır.
Tüketicinin zihnindeki beklentisiyle, markanın vaadi uyuşuyorsa alışverişin gerçekleşmesi muhtemeldir. Marka vaadinin yerine getirilmesi tüketici memnuniyetini artırmakta ve marka imajına olumlu katkı sağlamaktadır.
Ancak vaadin getirilmediği durumlarda marka imajının zedelenmesi kaçınılmaz olmakta ve marka müşteri kaybetmeye başlamaktadır. Bunun sonucu olarak marka, rakip markanın ürünlerine yönelen hedef kitlesini kaybetme tehlikesiyle baş başa kalmaktadır.
Ambalaj Tasarımı ve Marka Manifestosu
Bir markanın farklı birçok ürünü ve onlara ait manifestoları olabilmektedir. Markaya ait farklı ürünlerin ambalaj tasarımları özünde o markaya hizmet eden bir manifestosudur. Tüketici markaya ait ürünlerden elde ettiği deneyimlerin sonucunda zihninde markanın imajı oluşmaya başlamaktadır. Burada ambalajın rolü çok önemlidir. Çünkü ambalaj tasarımı tüketicinin sürekli olarak etkileşimde olduğu bir pazarlama unsurudur.
Ambalaj Tasarımında Markanın Konumlandırılması ve Yeniden Marka Konumlandırılması
Tüketicinin deneyimleme süreçleriyle oluşan olumlu, olumsuz duygu ve hisler, ambalaj tasarımının sunduklarıyla gerçekleşir. Buna paralel olarak marka imajı tüketicinin zihninde zaman içerisinde olgunlaşmaktadır. Bu noktada markalar ambalaj tasarımını bu algıyı ve imajı güçlendirmek için kullanmaktadırlar. Burada ambalaj tasarımcılarına düşen görev, ürüne ait manifestonun tüketiciye olabildiğince net ve yalın şekilde aktarılabilmesidir. Bu manifestonun tüketiciye aktarılmasında tasarımcı, tasarım unsurlarının tamamından etkin şekilde yararlanmalıdır.
Ambalaj Tasarımında Marka ve Kurumsal Kimlik Ögeleri(Logo, Tipografi, Renk, Yapı/Form)
Kurumsal kimlik; bir kurum veya markanın ismi, logosu başta olmak üzere marka ve kuruma ait tüm unsurların belirli strateji ve tasarımlar doğrultusunda marka ve kuruma uygun şekilde planlı, birbiri ile koordineli, uyum içinde çalışan bir güç birliği, sistem bütünü olarak tanımlanmaktadır.
Logotype
Logo, marka ve kuruma ait en önemli ve en temel yapıtaşıdır; çünkü marka ve kurum logosu sayesinde tanınır ayrışır ve anılır. Logo marka ve kurumun soyut ve somut tüm değerlerinin görünür şeklidir. Grafik tasarımcının üstlendiği önemli görevlerden biri rekabet koşullarının üst düzeyde olduğu günümüzde marka ve marka kimliği tasarlamaktır. Bu noktada markanın en önemli yapıtaşı olan logonun tasarlanmasında kurum ve markaya ait birçok özelliğin basit ve yalın şekilde yansıtılması gerekmektedir.
Tipografi
Ambalaj tasarımında yer alan tipografik elemanlar, ambalajı tanımlayan, tüketiciye özelliklerini aktaran önemli bir tasarım unsurudur ve bunun yanında markanın görsel kimliğini önemli ölçüde yansıtmaktadırlar. Ambalaj yüzeyi üzerinde yer alan tipografi tüketiciye farklı bilgileri iletmekle yükümlüdür ancak bu görev yerine getirirken kullanılan tipografinin, markanın görsel kimliğini destekleyecek türde ve marka kimliğine aykırı font seçiminin yapılmamasına özen gösterilmelidir.
Renk
Ambalaj tasarımında kullanılan renkler rekabet koşullarında dikkat çekme ve akılda kalıcılığı artırması bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir. Ambalaj tasarımlarında kullanılan bir renk ya da farklı renk kombinasyonlarıyla hedef dikkati çekilebilmektedir. Ayrıca ambalaj tasarımlarında kullanılan renkler genellikle markaların kurumsal kimlik tasarımlarında kullandıkları renklerle uyum içinde olmaktadır. Bu durum marka bilinirliği açısından önem arz etmektedir. Bazen renkler bu şekilde anlama sahip olurken bazen de ürünün içeriğiyle ilintili mesajlar içerebilir ya da kültürel anlamlara sahip olabilirler. Bir ambalaj tasarımında veya bir ürün serisinde bir rengin tutarlı olarak kullanılması, kullanılan rengin markanın tanımlayıcısı olarak belirleyebilmektedir. Ek olarak bu tutarlılık, rekabetçi ürünlerin, bir ürünün ticari sunuş biçimini kasıtlı olarak ihlal etmesini de engelleyebilmektedir.
Form/Yapı
Ambalaj tasarımının tasarım aşamasında önemli süreçlerinden biri de ambalajın yapısal strüktürü yani yapısal malzemesi ve formudur. Markalar aynen renkte olduğu markanın görsel kimlik tasarımlarını ambalajın strüktürü üzerine de planlamakta ve tasarlamaktadırlar. Markanın manifestosu ve pazarlama stratejisine bağlı olarak ambalajda malzeme seçimi ve form tasarımı yapılmaktadır. Ambalaj tasarımında malzeme veya ambalajın üretim tekniklerinde yapılan tercihler tüketiciye ürünün kalitesi ve fiyatıyla ilgili birçok fikir vermektedir.