Aile Danışmanlığının Kuramsal Ve Tarihsel Temelleri

Yapısal Aile Danışmanlığı

Yapısal aile danışmanlığının amacı, aile yapısını yeniden organize etmek, işlevsel olmayan ilişki ve davranış kalıplarını elemektir. Aile yapısını yeniden organize etmek için değişiklik yapılması gerekir. Bu değişikliklerin eşlerinin birbirini desteklemesi, aile üyelerinin sınırlarını belirlemesi ve güçlendirmesi, aile içi alt sistemlerin sağlıklı bir şekilde işlemesinin sağlanması konularında olması beklenmektedir.

Bu yaklaşımın en önemli özelliği her ailenin bir yapısı olduğu ve bu yapının aile eyleme geçtiği zaman kendini ortaya koyduğu görüşüdür. Bu anlayışa göre ailenin bütün yapısı göz önünde bulundurulmalıdır. Yapısal aile teorisi, ailenin kendini nasıl örgütlediğine odaklanır. Özellikle, ailenin alt sistemleri, sınırları gibi yapısı anlamaya çalışılır.

Danışanın tüm davranışları, aile yapısı bağlamında değerlendirilir. Yapısal müdahaleler katı, modası geçmiş veya işlenemez yapıları değiştirmek için aktif, dikkatlice hesaplanmış, hatta manipülatif çabalardır. Yapısalcılar, aileye katılarak ve kendi tarzlarına uyum sağlayarak, üyelerin problemlerle ve birbirleriyle başa çıkma yöntemlerini değerlendirmek için bir adım atarlar ve sonuçta değişmelerine yardımcı olurlar.

Çözüm Odaklı Aile Danışmanlığı

Çözüm odaklı aile danışmanlığının amacı, aile üyeleri arasında görülen temel yakınmaları olabildiğince hızlı bir şekilde çözüme ulaştırmaktır. Bu tür kısa süreli bir danışmada ailelerin nasıl yapılandırılması gerektiği yerine, aile üyelerinin yaşantılarında nelerin değişmesi gerektiğine odaklanılır. Aile üyelerinin davranışları değiştirilerek problem çözüme ulaşır.

Bilişsel Davranışçı Yaklaşıma Göre Aile Danışmanlığı

Bilişsel davranışçı aile danışmanlığının amacı, aile üyeleri arasındaki temel sorunu çözebilmek için belirli davranış kalıplarını değiştirmektir. Aile üyeleri arasında görülen istenmeyen davranışlar ortadan kaldırılarak yerine olumlu davranışlar yerleştirilmeye çalışılır.

Stratejik Aile Danışmanlığı

Stratejik aile danışmasının amacı, probleme neden olan davranışları değiştirmektir. Bir diğer ifade ile şu anki problemi çözmektir. Bunun için aile üyeleriyle birlikte amaç belirlenir.

Haley ve Madanes’in yaklaşımını benimseyenler aile danışmasının amacının aile üyeleri arasında doğrudan gözlenmeyen problemleri ortaya çıkarmaktır. Haley’e göre aile üyeleri arasında görülen semptomların danışma sürecinde azaltılması gerekmektedir. Danışma sürecinde içgörü kazandırılmaya çalışılmaz. Üçgenler, direktifler ve paradoksal direktif danışma oturumlarında kullanılan bazı tekniklerdir.

Milan sistem modeline göre seans öncesinde, ekip ailenin temel sorunu üzerine bir hipotez ortaya atar. Seans sırasında ekip bu hipotezi değerlendirir, günceller ya da değiştirir. Daha sonra müdahale aşamasına geçilir. Son olarak seans sonrasında bir araya gelen ekip ailenin verdiği tepkileri tartışarak çözümler ve bir sonraki seansı planlar. Varsayım/hipotez, tarafsızlık ve dairesel sorgulama paradokslar, karşı paradokslar seanslarda kullanılan bazı tekniklerdir.

Bowen Aile Sistemleri Yaklaşımı

Bowen’in aile sistemleri yaklaşımının amacı, ailenin kaygısını azaltmak, aile üyelerinin bağımsız çalışabilme yeteneklerini geliştirmelerini sağlamak ve semptomatik davranışlarını azaltmak şeklindedir. Bununla birlikte, duygusal olarak yoğun olan durumlara her bireyin daha etkili cevap vermesini sağlamak da danışmada hedeflenmektedir.