Afetlerde Risk ve Kriz Yönetiminde Kurumsal ve Örgütsel Organizasyonlar

Afetlerde risk ve kriz yönetimi safhalarında toplumların afet etkilerini minimize etmek amacıyla kurumsal yapılara ihtiyaç duyulur. Bu yapılar Sivil Toplum Kuruluşları (STK) ve Devlet Kurumları olabilir. Ancak bu yapılar gerek finans açısından gerekse örgütlenme yetersizlikleri nedeniyle afetlerde yetersiz kalabilmektedir.

Afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla, afet öncesi, sırası ve sonrasında alınması gereken önlemler ve yapılması gereken çalışmaların planlanması, yönlendirilmesi, koordine edilmesi, desteklenmesi ve etkin olarak uygulanabilmesi için toplumun tüm kurum ve kuruluşlarıyla, imkân ve kaynaklarının belirlenen stratejik hedefler ve öncelikler doğrultusunda kullanılmasını gerektiren, çok yönlü, çok disiplinli ve çok aktörlü, dinamik ve karmaşık bir yönetim sürecidir.

Afetlerde görev alan tüm kurumsal ve örgüsel organizasyonların rollerinin önceden tanımlanması gerekir. Her ne kadar bazı organizasyonların sadece kriz sırası ve sonrasında tanımlanan ve icra edilen görevleri bulunsa da, bu organizasyonların bir afet meydana gelmeden önceki risk yönetimi safhasında da aktif rol almaları gereklidir.

Mevcut sistemdeki aksayan yönler tespit edilip kapasite artırımına gidilmelidir. Bunun için kurumsal / organizasyonel yapılara ihtiyaç duyulur. Zira devlet kurumlarının kurumsal olarak teşkilatlanıp afetlerle mücadele kapasitesi noktasında yeterli düzeye gelmeleri beklenmektedir. Bununla birlikte hiç bir kar amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşlarının da afet yönetiminin her safhasında kamu teşkilatlarına yardımcı olmaları gerekir. Yerel aktörlerle çalışmak için örgütsel çalışmalar önemlidir.

Yerel afet risk yönetimi ve kriz yönetimi çalışmaları disiplinler arası olacak şekilde bütün meslek kuruluşlarını kapsayacak şekilde planlanmalıdır. Olası bir afet öncesinde, önlemlerin alınması, senaryoların hazırlanması, eşik seviyelerine göre halkın uyarılması, erken uyarı sistemlerinin kurulması gerekir. Afet sırasında, acil durum önleme çalışmalarının sürmesi, yönetimsel tedbirlerin uygulanması, afete yönelik ön ikazlar, alarm sistemlerinin harekete geçirilmesi, önceden hazırlanan acil durum planının yürürlüğe konulması ile önceden belirlenen rollere göre görev ve sorumlulukların ilgili paydaşlara pay edilmesi gerekir. Afet sonrasında ise olağan duruma en kısa sürede dönülmesinin sağlanması, hasar tespiti, planlanmış ve programlanmış faaliyetlerin sürdürülmesi, iyileştirilme çalışmaları gibi süreçlerin tamamlanması gereklidir.

Afet Risk ve Kriz Yönetimlerinde Görev Alan Kuruluşlar

Birleşmiş Milletler Kuruluşları: İnsani Yardım Koordinasyon Ofisi (The Offıce For The Coordınatıon Of Humanitarian Affairs-OCHA),Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (The Food And Agrıculture Organization of The Un - FAO), Uluslararası Göç Örgütü (The International Organization For Migration - IOM), Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (The Office Of United Nations High Commissioner For Human Rights - OHCHR), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (The United Nations Development Programme - UNDP), Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komisyonu (The United Nations High Commission For Refugees - UNHCR), Birleşmiş Milletler Çocuk Acil Yardım Fonu (The United Nations Children’s Emergency Fund - UNICEF), Dünya Gıda Programı (The World Food Programme - WFP), Dünya Sağlık Örgütü (The World Health Organization - WHO), Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı (UN-HABITAT)