Afet ve Afet Sonrası Lojistik Faaliyetler ve Riskler
Afet riski, doğal tehlikenin ve tehlike olayına maruz kalma zamanını ve yerini belirleyen insanların sayısının, spesifik tehlikeye karşı güvenlik açığı derecelerinin farklılaşmasıyla karakterize edilen bileşik bir fonksiyonu ile ifade edilir.
Afetler, doğal (jeolojik, hidrolojik, meteorolojik ve biyolojik) veya insan süreçleri tarafından indüklenen (çevresel bozulma ve teknolojik tehlikeler) gelecek tehditleri temsil eden ve farklı kökenlere sahip olabilen gizli koşulları içerebilir.
Afetin kapsamı hem tehlike olayının yoğunluğuna hem de toplumun hassasiyet derecesine bağlıdır. Örneğin,depremlere dayanmak için inşa edilmemiş binalarla kentsel bir alana giren zayıf bir deprem büyük bir sefalet yaratabilirken, nüfusu olmayan bir bölgede güçlü bir deprem felaket değildir
Afet lojistiğinde bütün insani yardım örgütleri ve aktörleri olası afetlere karşı performanslarını iyileştirmeli ve etkin hazırlık ve müdahale süreçlerine sahip olmalıdır. Etkin hazırlık ve müdahale süreçleri bütün insani yardım örgütlerinin kaynaklarının aynı anda kullanılmasıyla daha iyi bir duruma gelebilmektedir.
Bu alanda yapılan afet lojistiği çalışmalarında, afetlerin belirsiz olmasından dolayı çok sayıda risk söz konusudur. Risk yönetimi literatüründe, risk yönetiminin anahtar elemanları afet öncesi ve afet ve afet sonrası olmak üzere iki safhaya ayrılmıştır.
Afet sonrası safhasında risk yönetimine ilişkin gerek duyulan faaliyetler iki grupta toplanmış ve şu şekilde belirlenmiştir: Acil müdahale, rehabilitasyon ve yeniden yapılandırma.
Acil müdahale, insanlara ve mülklerine gelebilecek zararı ve can kaybını en aza indirmek ve iyileşmenin etkinliğini artırmak için büyük bir felaketin başlamasından önce, sırasında ve sonrasında alınan önlemleri veya büyük ölçekli acil durumları ifade eder. Acil müdahale faaliyetlerine örnek olarak, tehlike tespiti ve uyarısı, tehdit altındaki nüfusun tahliye edilmesi, mağdurlar için barınma, acil tıbbi bakım, arama ve kurtarma işlemleri, emniyet ve mülklerin korunması ve aile yardımı sayılabilir. Diğer örnekler, geçici sığınakların inşası, yolların veya köprülerin kapatılması, acil su veya güç kaynaklarının sağlanması ve yangın veya tehlikeli maddelerin salınımı gibi ikincil tehlikelere tepkiyi içermektedir. Afet tepkisinin kalitesi ve zamanlaması, genellikle, felaket öncesi hazırlık döneminde yapılan planlama ve eğitimin bir fonksiyonudur. Onlarca yıllık deneyimlerden sonra, en iyi acil müdahalenin, yaşam ve mülk kaybını sınırlamak için derhâl ve yeterli kaynaklarla geldiği açıktır
İnsani yardım örgütlerinin afet lojistiği performanslarını iyileştirmesi hem toplum hem de afetzedeler açısından büyük önem taşımaktadır. Yapılacak iyileştirmeler doğrudan topluma ve afetzedelerin afet lojistiği süreçlerine olumlu bir şekilde etki edecektir.
Acil müdahale, insanlara ve mülklerine gelebilecek zararı ve can kaybını en aza indirmek ve iyileşmenin etkinliğini artırmak için büyük bir felaketin başlamasından önce, sırasında ve sonrasında alınan önlemleri veya büyük ölçekli acil durumları ifade eder.
Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon, büyük bir felaket nedeniyle yaralanan ya da kaybolan insanlara uzun vadeli yardım sağlayan programlara atıfta bulunmaktadır. Amaç, bu toplulukların felaket öncesi durumlarına geri dönüşünü kolaylaştırmaktır.