Afet Öncesi Afet Esnası Ve Afet Sonrası Halk Sağlığı Hizmetleri
Her gün, birçok insan çeşitli afetlerden (olağanüstü durum, kazalar, depremler, su baskınları, bina çökmeleri, yangınlar, savaşlar gibi) hastalanmakta, sakat kalmakta, ölmektedirler. Alınacak çeşitli önlemlerle afetlerde meydana gelebilecek istenmeyen olaylar en aza indirilebilir. Sağlık ekibine düşen görevler çok yönlüdür. Bu görevlerin en önemlisi insan sağlığının korunmasına veya bozulan sağlığını kısa zamanda düzeltilmesine yardımcı olmaktır.
Diğer taraftan afete hazırlıklı olmak da önemli olmaktadır. Çünkü var olan durumun saptaması yapılarak önlemler alınmaktadır. Afet öncesinde yerleşim yerinin coğrafi özellikleri, personel sayısı ve nitelikleri; sağlık kurumlarının araç ve gereç durumları tıbbi ve diğer malzeme yeterliliği, olabilecek acil durumdaki hazırlıkların belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. Tüm bu sebeplerle afetin yönetimi gerekmektedir.
Afet Yönetimi
Afet yönetimi; afet durumunda, tehlikelere karşı hazırlıklı olmayı, önlenmesi ve risk azaltmayı, müdahale ve iyileştirme çalışmaları için kaynakların organize edilmesi, afetin analiz edilmesi, planlamanın, karar alma ve değerlendirme süreçlerinin hepsinin bütünleşik şekilde ele alınması ile yapılabilmektedir. Afet yönetimi zarar azaltma ile hazırlık çalışmalarını içeren risklerin yönetimiyle başlamaktadır. Afet yönetiminin basamakları aşağıda verilmiştir.
- Zarar azaltma
- Hazırlık aşaması
- Tahmin ve erken uyarı
- Etki analizi
- Müdahale
- İyileştirme
Afet Yönetiminin Amaçları
1. Afet durumunda bireylerin, toplumun ve ülkenin insani, fiziksel ve ekonomik kayıplarını azaltmak ya da engellemek,
2. Afet esnasında bireysel acıları azaltmak,
3. Afet sonrasında hızla iyileşmeyi sağlamak,
4. Afet sonrasında mülteciler ya da yerinden olmuş kişiler söz konusu olduğunda yaşamları ya da mal varlıkları; silahlı çatışma, etnik düşmanlık, dini baskılar gibi nedenlerle tehdit altında ise bu kişileri korumak gerekmektedir. Afet yönetimi aşamaları genelde; afet öncesi (pre- disaster), afet sırası (disaster) ve afet sonrası (post-disaster) şeklinde açıklanabilir. önlemleri almayı, mümkün olan hâllerde önlemeyi, mümkün olmayan durumlarda ise acil kurtarma ve yardım çalışmalarının etkin bir biçimde yapılmasını sağlamayı, afet zararlarının azaltılması çalışmalarını kalkınmanın her aşamasına yaymayı ve insanları bu konularda eğitmeyi amaçlamaktadır.
Afet Esnasında Sağlık Hizmetleri
Afet yönetimde afet esnasındaki yapılabilecekler şu şekilde özetlenebilir: