Avukatlık ve Noterlik Mesleğine İlişkin Etik İlkeler

Avukatlık ve noterlik meslekleri hukuk kurallarının gerçekleşmesini ve kişi hak ve özgürlüklerinin koruma altına alınmasını sağlayan mesleklerdir.

Avukatlık Mesleği

İngilizce’ de “advocate”, Almanca’ da “advokat”, Fransızca’ da “avocat” olarak karşılık bulan avukat kelimesi Türkçe sözlükte “Hak ve yasa işlerinde isteyenlere yol göstermeyi, mahkemelerde, devlet dairelerinde başkalarının hakkını aramayı, korumayı meslek edinen ve bunun için yasanın gerektirdiği koşulları taşıyan kimse, savunman.” olarak tanımlanmıştır. Ansiklopedik hukuk sözlüğünde ise avukat, “Yargı organlarında ücret karşılığı tarafların davasını, savunmasını takip ve yapan, staj görmüş veya belli süre yargıçlık-savcılık yaptıktan sonra avukatlık hakkını kazanan, kamu hizmeti gören hukukçu.” olarak tanımlanmıştır.,Avukat, hukukî ilişkilerin düzenlenmesinde ve hukukî uyuşmazlıkların çözümlenmesinde görev alan, yargılamanın hukuka ve adalete uygun olarak gerçekleşmesini sağlamada etkin rol oynayan ve savunma faaliyetinde bulunan kişidir.

Avukatlık mesleği de avukatlar tarafından icra edilen meslektir.

Hukukumuzda avukatlık mesleğini düzenleyen ve hâlen yürürlükte olan kanuni düzenleme 1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'dur. Bu kanunun 3. maddesinde avukat olabilmenin koşulları sayılmış ve 5. maddesinde de avukatlık yapmaya engel hâller belirtilmiştir.

Mesleğin Nitelikleri

Avukatlık mesleği, kamu hizmeti niteliği, serbest meslek niteliği, bağımsızlık niteliği ve tekelci olma niteliği olmak üzere dört niteliğe sahiptir.

Avukatların, Avukatlık Kanunu'ndan doğan, hapis, rüçhan, ücret isteme ve işi reddetme gibi hakları ve özen gösterme, hesap verme ve sır saklama gibi yükümleri vardır.

Avukatlık Mesleği Etik İlkeleri

Avukatlık mesleği etik ilkeleri Türkiye Barolar birliği tarafından belirlenmiştir. Bu ilkelerin yanı sıra Avrupa Barolar ve Hukuk Birlikleri Konseyi tarafından da avukatlık mesleğine ilişkin ilkeler tespit edilmiştir.

Noterlik Mesleği

İngilizce’ de “notary”, Almanca’ da “notar” ve Fransızca’da “notaire” olarak karşılık bulan noter kelimesi Türkçe sözlükte “Çeşitli belge ve işlemlere geçerlik kazandırmak, yasanın öngördüğü diğer görevleri yerine getirmekle yükümlü, belli nitelikleri ve kendine özgü bir hukuksal statüsü olan kamu görevlisi.” olarak tanımlanmıştır. Ansiklopedik hukuk sözlüğünde ise noter, “Hukuksal güvenliği sağlamak ve çıkabilecek anlaşmazlıkları önlemek için Noterlik Kanunu ile diğer yasalarda gösterilen işleri, işlemleri ücret karşılığında yapmakla (onaylamakla) yükümlendirilmiş kamu görevlisi.” olarak tanımlanmıştır.Noter, hukukî güvenliği sağlamak ve çıkabilecek uyuşmazlıkları önlemek amacıyla belge ve işlemleri onaylayarak onlara geçerlilik kazandıran kişidir.

Noterlik mesleği de noterler tarafından icra edilen meslektir.

Hukukumuzda noterlik mesleğini düzenleyen ve hâlen yürürlükte olan kanuni düzenleme 1972 tarih ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu'dur. Bu kanunun 7. maddesinde noterlik stajını yapabilmenin koşulları sayılarak aslında noter olabilmenin koşulları belirtilmiştir. Bir kişinin noterlik mesleğini ifa edebilmesi için 7. maddede sayılan şartları sağlaması gerekmektedir. Ayrıca, kişinin ikametgâhının bölgesinde bulunduğu noter odasına kaydolması gerekir. Noterlik mesleği, noter odalarına üye olunarak icra edilebilen bir meslektir. Noter odaları, meslek kuruluşları olup Türkiye Noterler Birliğine bağlı olarak hizmet verirler.

Mesleğin Nitelikleri

Noterlik mesleği, kamu hizmeti niteliği, tarafsızlık niteliği, dürüstlük niteliği, güvenilirlik niteliği ve bağımsızlık niteliği olmak üzere beş niteliğe sahiptir.

Noterlerin, Noterlik Kanunun'dan doğan, ücret, izin ve hastalık istirahati gibi hakları ve aydınlatma, sır saklama ve yemin etme gibi yükümleri vardır.

Noterlik Mesleği Etik İlkeleri

Noterlik mesleği etik ilkeleri Türkiye Noterler Birliği tarafından tespit edilmiştir.