Ambulans Tipleri ve Özellikleri

Hasta ve yaralıların taşınması acil bakımın en önemli konularından birisi olmuş ve tarihin her döneminde önemini korumuştur. Hasta taşınması için kullanılan araçlara ambulans adı verilmiştir.

Ülkemizde Sağlık Bakanlığının 26369 Sayılı Ambulanslar ile Acil Sağlık Araçları ve Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre ambulanslar; kara, hava ve deniz ambulansı olarak sınıflandırılmıştır.

Kara ambulansları kendi arasında Acil yadım, Hasta nakil ve Özel donanımlı Ambulanslar olarak üçe ayrımıştır. Ambulansların, teknik özellikleri açısından günün koşullarında üretilmiş en üstün araçların özelliklerini taşıması beklenir. Ambulanslar trafikte başka amaçlarla kullanılan araçlar üzerine modifiye edilerek geliştirilmektedir. Kara ambulansı olarak kullanılan araçlar gövde özelliklerine göre; standart (mono blok) ve konvansiyonel (pick up) tip olmak üzere ikiye ayrılır.

Hava Ambulansları hasta ya da yaralıyı taşımak amacı ile kullanılan uygun donanım ve teknik özelliklerie sahip helikopter ve uçaklardan oluşmaktadır. Hava ambulansları Sağlık Bakanlığı bünyesinde ilk olarak Ankara’da daha sonra İstanbul’da, İzmir ve Erzurum hizmet vermeye başlamıştır. Hava ambulanslarında, en az bir hekim ve bir sağlık personeli veya iki sağlık personeli (ATT/ AABT/ hemşire, anestezi teknisyeni) ile sivil havacılık mevzuatına göre belirlenmiş asgari nitelik ve sayıda uçuş mürettebatı (pilot, ikinci pilot ve/veya ilgili teknik personel) görev yapar. Hava ambulansında görev yapan bu personel aynı zamanda çekirdek personel olarak adlandırılır. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı olarak görev yapan hava ambulans operasyon merkezi bulunur. Hava ambulans operasyon merkezi, helikopterlerin sorumluluk sahası dışına görevlendirilmelerini ve ambulans uçak taleplerini değerlendirir.

Deniz ambulansı, hasta nakli veya acil tıbbi müdahale amaçlı kullanılmak üzere Denizcilik Müsteşarlığından çalışma izni alınmış ve Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliğinde belirtilen tıbbi donanıma sahip deniz araçlarıdır. Deniz ambulansının çalışma sistemi ve bağlı olduğu birim diğer ambulanslardan farklıdır. Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Tele Sağlık Merkezi Baştabipliğine bağlı olarak 24 saat nöbet esasına göre kesintisiz hizmet vermektedir. Ulusal ve uluslararası seyir halindeki deniz araçlarında meydana gelebilecek tüm sağlık sorunlarına yönelik, uzaktan sağlık danışmanlığı ve acil yardım hizmeti verir. Türk Arama Kurtarma Bölgesinde seyir halindeki gemilerde, kıyı ve adalarda meydana gelen acil sağlık durumlarında 444 83 53 numaralı telefondan Tele Sağlık Merkezine ulaşılabilir.

Acil durumlara öncelikle İstanbul, Çanakkale, Gökçeada ve Marmara Adası’nda konuşlu deniz ambulansları ile müdahale edilir.

Acil hastalıkların, kaza ve yaralanmaların sık karşılaşıldığı, deprem, sel gibi afetlerin, terör olaylarının yoğun olarak yaşandığı bir ülkede yaşıyoruz. Bu nedenlerle acil sağlık hizmetlerinin ülke düzeyindeki organizasyon yapısı ve uygulamaları önem taşımaktadır.

Ambulansları; hastane dışında olay yerinden hasta ve/veya yaralı taşımaya uygun özel ekip ve ekipmanla donatılmış,kendine özgü uyarıcı sitemleri ve haberleşme aygıtları bulunan özelleşmiş araçlardır. Çeşitli yasa ve yönetmelikler ile ambulanslar sınıflandırılmış ve standartları oluşturulmaya çalışılmıştır.