Obstetrik ve Jinekolojik Hastalıklarda Acil Bakım

Acil bakım bireyin fiziksel ya da duygusal yönden tehdit altında bulunduğuna inanılarak birey ve ailesine gereksinim duyduğu tıbbı bakımın anında verilmesidir. Vücudun işlevi ve bütünlüğünü tehlikeye sokan ve vücudun geliştirdiği yanıtların yetersiz kaldığı durumlarda verilen bakım acil bakımdır. Obstetrik ve jinekolojik olarak ortaya çıkan birtakım komplikasyonlar vardır ve acil serviste görev yapan sağlık çalışanlarının bu komplikasyonlar için hazırlıklı olması en kısa sürede müdahale etmesi gereklidir. Hem obstetrik hem de jinekoljik acilleri ayırt etmemizde birtakım belirti ve bulgular mevcuttur ve tüm bu doğrultular çerçevesinde tedavi ve takibini gerçekleştirmemiz gerekmektedir.

Obstetrik Aciller: Gebelik, doğum sırasında en sık görülen acil durumlar; pulmoner emboli, astım, hipertroidi krizi (fırtınası), diyabetik ketoasidoz,epilepsi, prematür uterus kontraksiyonları, kanamalar, preeklemsi-eklemsi, hiperemezis gravidarum, travmalar, uterus rüptürü, yanıklar, gebelikte kardiyo-pulmoner canlandırma, perimortempostmortem sezeryandır. Pulmoner emboli; pulmoner arter ve dallarının trombüs, yağ, hava, kemik iliği, amniyotik sıvı, tümör hücresi, talk ve septik materyalle tıkanması sonucu görülen ciddi bir hastalıktır. Astım solunum yolunun kronik inflamatuar bir hastalığıdır. Kontrol altında olmayan astım; hiperemesis, hipertansiyon, pre-eklampsi, antepartum veya postpartum vaginal kanama, plasenta previa, sezaryen doğum, doğum komplikasyonları, intrauterin büyüme geriliği, prematür doğum, düşük doğum kilosu, perinatal mortalite artışı, ve neonatal hipoksi gibi pek çok maternal ve fetal komplikasyona neden olur. Hipertroidinin hızlı bir şekilde yaşamı tehdit edecek kadar ağırlaşmasına hipertroidi krizi denir. Ani olarak başlar ve öldürücüdür. Diyabetik ketoasidoz; Tip 1 diyabetin ciddi ve akut metabolik komplikasyonu olan ve insülin yetersizliği temelinde, artmış insülin karşıtı hormonlar nedeniyle hiperglisemi, dehidratasyon ve asidoz tablosunun görüldüğü acil bir durumdur. Epilepsi; beyin hücrelerinin uyarılarının artmasından kaynaklanan tekrarlayan nöbetler ile karakterize bir durumdur. Preeklemsi /eklemsi; gebelikte meydana gelen fizyolojik değişimleri anne fizyolojisinin kompanse edememesinden dolayı ortaya çıkan, gebeliğin neden olduğu hipertansif durumlardır. Travma hem annenin, hem de fetüsün hayatını tehlikeye sokan bir durumdur. Obstetrik dışı maternal ölümlerin önde gelen nedenlerindendir. Tüm gebeliklerin %6- 7 oranında ortaya çıkar. Gebelikte uterus rüptürü; uterusun kas tabakasının bütünlüğünün bozulmasıyla karakterize, nadir görülen ancak yüksek fetal ve maternal morbidite ile birlikte seyreden bir olaydır. Gebelik, doğum veya doğum müdahalesi sırasında uterusta rüptür gelişebilir. Uterus rüptürü, tipik olarak komplet ve inkomplet olarak ikiye ayrılmaktadır. Yanıklar gebe kadında genellikle küçük boyutlarda ekstremite, yüz ve boyun bölgesinde olmakta ve çoğunlukla da ev içerisinde meydana gelmektedir.

Jinekolojik Aciller: Jinekolojik acil durumlarda en fazla gelişen komplikasyon hipovolemi ve akut kan kaybıdır. Kadının öncelikle solunum, hava yolu açıklığı ve dolaşım durumu değerlendirilmeli, daha sonra ise diğer sorunlarına ilişkin özel yakınmalarına yönelik veriler toplanmalıdır. Jinekolojik acil durumlar, 4 kategoride incelenmektedir. Bunlar kanama, ağrı, enfeksiyon ve yapısal anomalilerdir. Kanama nedeni genellikle disfonksiyonel uterus kanamalarıdır.