Macera Rekreasyonu

Macera rekreasyonu bölümünün amacı, geçmişten günümüze, yüksek riskli etkinlik katılımının arardında yatan nedenleri öğrenebilmek için macera deneyiminin bağlamını ve fenomenolojisini incelemektir.

Macera rekreasyonunda kavramlar: Doğanın yarattığı zorluklarla mücadele ettği doğal alan macera rekreasyonu, serbest zaman ve rekreasyon şemsiyesi altında incelenen açık alan rekreasyonunun özel bir formudur. Macera rekreasyonu “sonuçları itibariyle belirsizlik ve risk içeren uğraş”, macera, ekstrem veya doğa sporları ise macera rekreasyonu kavramı içerisinde risk ve heyecan içeren etkinlik yelpazesinin bölümleridir. Macera turizmi ise kişinin normal çevresi dışında 24 saatten fazla ve bir yıldan az sürede macera programları içeren seyahat programı olarak tanımlanır. Açık alan rekreasyonu, doğa tabanlı turizm ve eko-turizm, çevresel yorumlama, macera rekreasyonu ve turizmi iç içe geçmiş kavramlar olmasına karşın Risk alma, heyecan arama ve yabanıl çevre deneyimiyle macera rekreasyonu diğer akrabalarından kesin çizgilerle ayrılmaktadır.

Macera rekreasyonun gelişimi: İlk çağlardan günümüze insan yaşamının sosyal antropolojik değişimi modern çağa geçiş döneminde sosyal bilimlerin temel konularından biridir. Macera sporlarına ilham veren ya da mücadele etkinliklerine dönüşen pekçok eylem, insanlığın uygarlaşma sürecinin izlerini taşır. Gerçekte oldukça eskiye dayanan bu kökler avlanma, göç etme ve savunma için gerekli olan eylemlerdir. Özellikle uzak coğrafyada kolonileşmeye başlayan insanın doğadaki mücadelesini konu alan yaşam biçimi rönesans ve reform hareketleriyle hızlı bir yapılanma girmiştir. Sanayi devrimiyle birlikte serbest zaman bilincinin artışı macera rekreasyonu da tetiklemiştir. Atasının yaşam kültürünü takip etme eğilimindeki insan, modern çağa yaklaştıkça başlayan hareketsizliğini doğada macera etkinlikleriyle bertaraf etme yolunu seçmiş gibi görünmektedir.

Macera rekreasyonun temel dayanakları: Macera programları fiziksel, sosyal ve duygusal gelişim fırsatlarıyla dikkat çekici ve heyecan verici ortamlarda gerçekleştirilir. Alışık olunmayan çevre şartlarının ortaya çıkardığı bu yaklaşım, maceracı için bir takım ön şartları da beraberinde getirmektedir. Sistematik biçimde bir araya getirildiğinde, özgür seçim yaklaşımı, sonucunda elde edilecek ürünlerin içsel motivasyon süreçleriyle tanımlanması, bireyin ruh halini yansıtıcı bir eyleme girdiğinden emin olması ve nihayetinde alışık olunmayan bir fiziksel çevrede sonuçları belirsiz olan bir deneyim yaşanması ve bunların fiziksel olarak aktif biçimde gerçekleştirmesi farklı araştırmalar sonucu ortaya konan değişkenlerdir. Risk farkındalığı, seyehat içeriği ve etik kurallar dikkat çeken diğer dayanaklar olarak açıklanmıştır.

Macera programlaması ve macera eğitimi: Macera programı, bireysel veya topluca olarak gerçekleştirilen otonom etkinliklerken, macera eğitimi, iyi eğitmen nezaretinde bir eğitim programı takib edilerek nispeten güvenli bir etkinlik alanında maceralı etkinliklerin eğitimini içeren beceri ve liderlik geliştirme programlarıdır. Programlar; sürlerine, beceri gereksinimi ve zorluğuna, kullanılan güç kaynağına, heyecan düzeyine, sınıflanabilir. Macera programları amacına göre de sınıflandırılabilir; rekreasyonel, gelişimsel, terapötik ve eğitimsel macera programlarının hedeflediği çıktılar da farklılaşmaktadır. Doğal veya açık alanlarda gerçekleştirilen programlar, yapısı gereği zorlu eğitim süreçleri gerektirmektedir. Eğitimlerdeki öncelikli amaç etkinlik veya sporların gerektirdiği becerinin kazanımı değil, macera ortamının farklı bireysel ve sosyal becerilerin geliştirilmesi için araç olarak kullanılmasıdır.

Macera davranışı: Maceranın ana ürünü insan deneyimidir. Deneyimlemek istenen davranışı katılımcının hizmetine sunarken macera profesyonelleri bir takım uyumsuzluk durumlarını manipule etmektedirler. Bunların başında ise risk ve tehlikeli ortamlar gelmektedir. Katılımcı bu şartlar altında yaşadığı heyecana odaklanırken, profesyonellerin görevi ise aslında varmış gibi görünen yüksek risk potansiyelini kontrol altına almaktır. Pekçok macera programında sergilenen davranışın arkasında bu yönlendirici güdüler yatmaktadır. Programlara katılımındaki amaç ve beklentileri yönlendiren bu güdürler; özgürlük, kaçış, heyecan arama, yenilik ve yaratıcılık gibi pekçok güdü bugüne kadar macera alanlarında yapılmış çalışmaların ürünü olarak bilgimize sunulmuştur.